Adhyaya 16
Chaturtha SkandhaAdhyaya 1627 Verses

Adhyaya 16

The Sūtas Foretell the Glories and Future Deeds of King Pṛthu

မaitreya က ပṛthu မင်း၏ နှိမ့်ချမှုကြောင့် စူတာ/ဗန္ဒီများ ပျော်ရွှင်ကာ မြင့်မြတ်သော ဆုတောင်းပဌနာများဖြင့် ချီးမွမ်းခြင်းကို ပြန်လည်တိုးမြှင့်ကြောင်း ပြောသည်။ သူတို့သည် ပṛthu ကို ဗိဿနု၏ śaktyāveśa အာဏာသက်ရောက်မှုတစ်ရပ်ဟု ကြေညာပြီး၊ ဘြဟ္မာနှင့် ဒေဝတားများတောင် သူ၏ ဂုဏ်တော်ကို အပြည့်အဝ မဖော်ပြနိုင်သော်လည်း အမြင်တော်ရ စေ့စပ်သိမြင်သော ရှင်သန်ဋ္ဌာန ရှင်တော်များ၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ပြောကြသည်ဟု ဝန်ခံသည်။ ချီးမွမ်းစာတွင် အနာဂတ်အုပ်ချုပ်မှုကို ခန့်မှန်းထားသည်—ဓမ္မကို ကာကွယ်၍ အဓမ္မကို အပြစ်ပေးခြင်း၊ ဒေဝတားများကဲ့သို့ ဌာနခွဲစနစ်ဖြင့် စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ နေမင်းက ရေကို အငွေ့ပျံစေပြီး မိုးအဖြစ် ပြန်လည်ကျသကဲ့သို့ အခွန်ကို မျှတစွာယူကာ ကရုဏာဖြင့် ပြန်လည်ဖြန့်ဝေခြင်း။ သူသည် မြေကဲ့သို့ သည်းခံ၊ လေကဲ့သို့ မ偏မချ၊ မိတ်ဆွေ/ရန်သူ မရွေး တရားမျှတမည်။ သူ၏ အာဏာသက်ရောက်မှုသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ပျံ့နှံ့ပြီး လူဆိုးများသည် သူလာသည့်အခါ ပုန်းကွယ်ကြမည်။ ထို့ပြင် နောက်အခန်းများသို့ ချိတ်ဆက်မည့် အချက်များ—ကမ္ဘာအောင်မြင်ခြင်း၊ မြေမိခင်ကို ‘နို့ညှစ်’၍ စည်းစိမ်တိုးပွားစေခြင်း၊ အရှွမေဓ ၁၀၀ ကြိမ် ပြုလုပ်ခြင်း (အင်ဒြာက မြင်းခိုးခြင်း) နှင့် စနတ်ကုမာရကို တွေ့ဆုံကာ မုက္ခသို့ ဦးတည်သော ဗိညာဉ်ရေးရာ ညွှန်ကြားချက်ကို ရယူခြင်း—တို့ကို ကြိုတင်ဖော်ပြသည်။

Shlokas

Verse 1

मैत्रेय उवाच इति ब्रुवाणं नृपतिं गायका मुनिचोदिता: । तुष्टुवुस्तुष्टमनसस्तद्वागमृतसेवया ॥ १ ॥

မೈತ್ರေယ မုနိက ပြောသည်—ဘုရင် ပೃഥု ဤသို့ ပြောဆိုနေစဉ်၊ မဟာမုနိတို့၏ ညွှန်ကြားချက်ကြောင့် သီဆိုသူတို့သည် သူ၏ အမృతတူသော နိမ့်ချဝါကျများကို နားဆင်၍ စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်တೃप्त ဖြစ်ကြသည်။ ထို့နောက် သူတို့သည် မြင့်မြတ်သော ဆုတောင်းစတုတ်များဖြင့် ဘုရင်ကို ထပ်မံ ချီးမွမ်းကြ၏။

Verse 2

नालं वयं ते महिमानुवर्णने यो देववर्योऽवततार मायया । वेनाङ्गजातस्य च पौरुषाणि ते वाचस्पतीनामपि बभ्रमुर्धिय: ॥ २ ॥

သုတ္တော်တို့က ဆိုကြသည်—“အို မင်းကြီး၊ သင်သည် အမြင့်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်တော် ဘဂဝန် ဝိෂ္ဏု၏ တိုက်ရိုက် အဝတားဖြစ်ပြီး အကြောင်းမဲ့ကရုဏာတော်ကြောင့် ဤမြေပြင်သို့ ဆင်းသက်လာသည်။ ထို့ကြောင့် သင်၏ မဟိမနှင့် မြင့်မြတ်သော လုပ်ရပ်များကို အပြည့်အဝ ချီးမွမ်းဖော်ပြရန် ကျွန်ုပ်တို့ မတတ်နိုင်။ သင်သည် မင်းဝေန၏ ကိုယ်ခန္ဓာမှ ပေါ်ထွန်းလာသော်လည်း ဘြဟ္မာနှင့် ဒေဝတော်များ၊ မဟာဝါဂ္ဂတော်များတောင် သင်၏ ဂုဏ်တော်ကို တိတိကျကျ မဖော်ပြနိုင်ကြ။”

Verse 3

अथाप्युदारश्रवस: पृथोर्हरे: कलावतारस्य कथामृताद‍ृता: । यथोपदेशं मुनिभि: प्रचोदिता: श्लाघ्यानि कर्माणि वयं वितन्महि ॥ ३ ॥

သို့သော်လည်း ဂုဏ်သတင်းကျော်ကြားသော ဟရီ၏ အပိုင်းအဝတားဖြစ်သည့် ပೃထု မဟာရာဇာ၏ ကထာအမృతကို ကျွန်ုပ်တို့သည် အလွန်အမင်း ရသာခံလိုသည်။ မုနိတို့၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း လှုံ့ဆော်ခံရ၍ သူ၏ ချီးမွမ်းထိုက်သော ကర్మများကို ကျွန်ုပ်တို့ ဖော်ပြရန် ကြိုးစားမည်; သို့ရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ စကားသည် အမြဲတမ်း မလုံလောက်သေး။

Verse 4

एष धर्मभृतां श्रेष्ठो लोकं धर्मेऽनुवर्तयन् । गोप्ता च धर्मसेतूनां शास्ता तत्परिपन्थिनाम् ॥ ४ ॥

ဤပೃထု မဟာရာဇာသည် ဓမ္မကို ထမ်းဆောင်သူများအနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်သည်။ သူသည် လူအပေါင်းတို့ကို ဓမ္မလမ်း၌ လိုက်နာစေပြီး ဓမ္မ၏ အခြေခံတံတားများကို ကာကွယ်မည်၊ ထို့ပြင် အဓမ္မပြုသူနှင့် ယုံကြည်မှုမဲ့သူတို့ကို တင်းကျပ်စွာ အပြစ်ပေးမည်။

Verse 5

एष वै लोकपालानां बिभर्त्येकस्तनौ तनू: । काले काले यथाभागं लोकयोरुभयोर्हितम् ॥ ५ ॥

ဤဘုရင်သည် တစ်ဦးတည်းပင် မိမိကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ အချိန်အခါလိုက်၍ လောကပာလများကဲ့သို့ အမျိုးမျိုးသော ပုံသဏ္ဍာန်များကို ထင်ရှားစေကာ၊ လောကနှစ်ပါး၏ အကျိုးအတွက် သင့်တော်သလို အပိုင်းအခြားအလိုက် တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်မည်။

Verse 6

वसु काल उपादत्ते काले चायं विमुञ्चति । सम: सर्वेषु भूतेषु प्रतपन् सूर्यवद्विभु: ॥ ६ ॥

ဤပೃထု မင်းသည် နေဘုရားကဲ့သို့ အင်အားကြီးမားမည်။ နေသည် လူအားလုံးအပေါ် တန်းတူ အလင်းရောင်ပေးသကဲ့သို့၊ သူသည် သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် တန်းတူ ကရုဏာကို ဖြန့်ဝေမည်။ ထို့ပြင် နေသည် လများစွာ ရေကို အငွေ့ဖြစ်စေပြီး မိုးရာသီတွင် အလွန်အမင်း ပြန်လည်ပေးသကဲ့သို့၊ သူသည် ပြည်သူထံမှ အခွန်ကောက်ယူ၍ လိုအပ်ချိန်တွင် ထိုငွေကို ပြန်လည်ပေးမည်။

Verse 7

तितिक्षत्यक्रमं वैन्य उपर्याक्रमतामपि । भूतानां करुण: शश्वदार्तानां क्षितिवृत्तिमान् ॥ ७ ॥

ဝိုင်နျ ပೃထု မင်းသည် ပြည်သူအားလုံးအပေါ် အလွန်ကရုဏာရှိမည်။ ဆင်းရဲသူတစ်ဦးက စည်းကမ်းကိုချိုးဖောက်၍ မင်း၏ခေါင်းပေါ်တက်နင်းသကဲ့သို့ ဖြစ်သော်လည်း အကြောင်းမဲ့ကရုဏာကြောင့် မေ့လျော့ကာ ခွင့်လွှတ်မည်။ ကမ္ဘာကိုကာကွယ်သူအဖြစ် မြေကြီးကဲ့သို့ သည်းခံမည်။

Verse 8

देवेऽवर्षत्यसौ देवो नरदेववपुर्हरि: । कृच्छ्रप्राणा: प्रजा ह्येष रक्षिष्यत्यञ्जसेन्द्रवत् ॥ ८ ॥

မိုးမရွာဘဲ ရေရှားပါးမှုကြောင့် ပြည်သူများ အသက်အန္တရာယ်ကြုံရသောအခါ၊ လူမင်းတော်ရုပ်ဖြင့် ဟရီတော်တူသော ဤမင်းသည် အင်ဒြာကဲ့သို့ မိုးကိုပေးနိုင်မည်။ ထို့ကြောင့် မိုးခေါင်ခြင်းမှ ပြည်သူကို လွယ်ကူစွာ ကာကွယ်မည်။

Verse 9

आप्याययत्यसौ लोकं वदनामृतमूर्तिना । सानुरागावलोकेन विशदस्मितचारुणा ॥ ९ ॥

ပૃထု မဟာရာဇာသည် အမృతတော်ကဲ့သို့သော မျက်နှာတော်၊ ချစ်ခင်မှုဖြင့်ပြည့်သော မျက်စိတော်နှင့် ကြည်လင်လှပသော အပြုံးတော်ကြောင့် လောကကို သက်ဝင်စေမည်။ အနုရာဂဖြင့်ကြည့်မြင်ခြင်းက လူတိုင်း၏ ငြိမ်းချမ်းသောဘဝကို တိုးပွားစေမည်။

Verse 10

अव्यक्तवर्त्मैष निगूढकार्योगम्भीरवेधा उपगुप्तवित्त: । अनन्तमाहात्म्यगुणैकधामापृथु: प्रचेता इव संवृतात्मा ॥ १० ॥

ရွတ်ဆိုသူများက ဆက်လက်ဆိုသည်—ဤမင်း၏ မူဝါဒလမ်းကြောင်းကို မည်သူမျှ နားမလည်နိုင်။ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် အလွန်လျှို့ဝှက်၍ နက်နဲမည်; အလုပ်တိုင်းကို မည်သို့အောင်မြင်စေသည်ကို မည်သူမျှ မသိနိုင်။ သူ၏ ဘဏ္ဍာတိုက်လည်း လူတိုင်းအတွက် မသိမမြင်ဖြစ်မည်။ အနန္တဂုဏ်ရည်နှင့် မဟိမတို့၏ တစ်ခုတည်းသော အာသ്രယဖြစ်သော ပൃထုသည်၊ ရေဖြင့် အရပ်ရပ်ဖုံးလွှမ်းနေသော ဝရုဏကဲ့သို့၊ ပရချေတသကဲ့သို့ အတွင်းသို့သိမ်းဆည်းကာ မိမိအနေအထားကို ဖုံးကွယ်ထားမည်။

Verse 11

दुरासदो दुर्विषह आसन्नोऽपि विदूरवत् । नैवाभिभवितुं शक्यो वेनारण्युत्थितोऽनल: ॥ ११ ॥

ပૃထု မင်းသည် ရန်သူများအတွက် ချဉ်းကပ်ရန်ခက်ခဲ၍ မခံနိုင်လောက်အောင် ပြင်းထန်မည်။ နီးကပ်နေသော်လည်း သူတို့အတွက် အဝေးကဲ့သို့ ဖြစ်မည်။ သူသည် ဝေန မင်း၏ သေဆုံးသောကိုယ်ခန္ဓာမှ အရဏိသစ်မှ မီးထွက်သကဲ့သို့ ပေါ်ထွန်းလာသောကြောင့်၊ မည်သူမျှ သူ၏အင်အားကို မအနိုင်ယူနိုင်၊ ရန်သူများသည် နီးကပ်နေသော်လည်း မချဉ်းကပ်နိုင်ကြ။

Verse 12

अन्तर्बहिश्च भूतानां पश्यन् कर्माणि चारणै: । उदासीन इवाध्यक्षो वायुरात्मेव देहिनाम् ॥ १२ ॥

ပೃထု မဟာရာဇာသည် စုံထောက်များအားဖြင့် ပြည်သူတို့၏ အတွင်းအပြင် လုပ်ရပ်အားလုံးကို မြင်နိုင်မည်။ သို့ရာတွင် သူ၏ စုံထောက်စနစ်ကို မည်သူမျှ မသိနိုင်။ ချီးမွမ်းခြင်းနှင့် ကဲ့ရဲ့ခြင်းတို့အပေါ် သူသည် မလှုပ်မရှား အလယ်တန်းနေမည်—ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းအပြင် ပျံ့နှံ့နေသော်လည်း အမှုအရာအားလုံးတွင် မ偏မလျှာသော အသက်လေ (ပရာဏဝါယု) ကဲ့သို့။

Verse 13

नादण्ड्यं दण्डयत्येष सुतमात्मद्विषामपि । दण्डयत्यात्मजमपि दण्ड्यं धर्मपथे स्थित: ॥ १३ ॥

ဓမ္မလမ်းပေါ်တွင် တည်မြဲသော ထိုဘုရင်သည် အပြစ်ပေးရန် မသင့်သူဖြစ်လျှင် ရန်သူ၏သားကိုပင် မအပြစ်ပေး။ သို့သော် အပြစ်ပေးရန် သင့်လျှင် ကိုယ့်သားကိုပင် ချက်ချင်း အပြစ်ပေးမည်။ သူသည် တရားမျှတမှု၌ မ偏မလျှာ။

Verse 14

अस्याप्रतिहतं चक्रं पृथोरामानसाचलात् । वर्तते भगवानर्को यावत्तपति गोगणै: ॥ १४ ॥

နတ်သခင် နေမင်းသည် အာမാനသာချလ် (အာတ်တစ်) အထိ အလင်းရောင်ကို အတားအဆီးမရှိ ဖြန့်ကျက်သကဲ့သို့၊ ပೃထု မဟာရာဇာ၏ တားမရသော သြဇာအာဏာသည်လည်း အာမานသာချလ်အထိ မြေဒေသအားလုံးကို လွှမ်းမိုးကာ သူအသက်ရှင်သမျှ မနှောင့်ယှက်ဘဲ တည်တံ့မည်။

Verse 15

रञ्जयिष्यति यल्लोकमयमात्मविचेष्टितै: । अथामुमाहू राजानं मनोरञ्जनकै: प्रजा: ॥ १५ ॥

ဤဘုရင်သည် မိမိ၏ လက်တွေ့လုပ်ရပ်များဖြင့် လူအများကို ပျော်ရွှင်စေမည်၊ ထို့ကြောင့် ပြည်သူတို့သည် အလွန်ကျေနပ်နေမည်။ ထိုစိတ်ရွှင်စေသော ဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် ပြည်သူတို့သည် ဝမ်းမြောက်စွာ သူ့ကို မိမိတို့၏ အုပ်ချုပ်သူဘုရင်အဖြစ် လက်ခံမည်။

Verse 16

द‍ृढव्रत: सत्यसन्धो ब्रह्मण्यो वृद्धसेवक: । शरण्य: सर्वभूतानां मानदो दीनवत्सल: ॥ १६ ॥

ဘုရင်သည် သစ္စာတည်ကြည်၍ ကတိကဝတ်ခိုင်မာသူ၊ ဗြာဟ္မဏယဉ်ကျေးမှုကို ချစ်မြတ်နိုးသူ ဖြစ်မည်။ အိုမင်းသူများကို စေတနာဖြင့် ဝန်ဆောင်မည်၊ အားကိုးလာသူအားလုံးကို အကာအကွယ်ပေးမည်၊ လူတိုင်းကို ဂုဏ်ပြုမည်၊ ဆင်းရဲနွမ်းပါး၍ အပြစ်ကင်းသူတို့အပေါ် အမြဲကရုဏာထားမည်။

Verse 17

मातृभक्ति: परस्त्रीषु पत्‍न्यामर्ध इवात्मन: । प्रजासु पितृवत्स्‍निग्ध: किङ्करो ब्रह्मवादिनाम् ॥ १७ ॥

ထိုမင်းသည် အခြားအမျိုးသမီးများကို မိခင်ကဲ့သို့ လေးစားမည်၊ မိမိဇနီးကို ကိုယ်ခန္ဓာ၏ တစ်ဝက်ကဲ့သို့ သဘောထားမည်။ ပြည်သူတို့အပေါ် ချစ်ခင်သောဖခင်ကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ ဂုဏ်တော်ကို ဟောကြားသော ဘက္တများ၏ နာခံသော အစေခံဖြစ်မည်။

Verse 18

देहिनामात्मवत्प्रेष्ठ: सुहृदां नन्दिवर्धन: । मुक्तसङ्गप्रसङ्गोऽयं दण्डपाणिरसाधुषु ॥ १८ ॥

ထိုမင်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော သတ္တဝါအားလုံးကို မိမိကဲ့သို့ ချစ်မြတ်နိုးမည်၊ မိတ်ဆွေတို့၏ ပျော်ရွှင်မှုကို အမြဲတိုးပွားစေမည်။ လွတ်မြောက်သူများနှင့် နီးကပ်စွာ ပေါင်းသင်းမည်၊ မကောင်းသူတို့အပေါ် ဒဏ်ပေးသော လက်တစ်ဖက် ဖြစ်မည်။

Verse 19

अयं तु साक्षाद्भगवांस्त्र्यधीश:कूटस्थ आत्मा कलयावतीर्ण: । यस्मिन्नविद्यारचितं निरर्थकंपश्यन्ति नानात्वमपि प्रतीतम् ॥ १९ ॥

ဤမင်းသည် လောကသုံးပါး၏ အရှင်ဖြစ်ပြီး ဘဂဝန်၏ အာနုဘော်တန်ခိုးဖြင့် တိုက်ရိုက် အာဝိဿတော်မူသူ ဖြစ်သည်။ မပြောင်းလဲသော ကူဋ္ဌသ အာတ္မာဖြစ်၍ သက္တျာဝေရှ အဝတားအဖြစ် ဆင်းသက်လာသည်။ လွတ်မြောက်ပြီး ပြည့်စုံသော ဉာဏ်ရှိသဖြင့် အဝိဒ္ယာမှ ဖြစ်ပေါ်သော ပစ္စည်းကွဲပြားမှုတို့ကို ပေါ်လွင်နေသော်လည်း အဓိပ္ပါယ်မဲ့ဟု မြင်သည်။

Verse 20

अयं भुवो मण्डलमोदयाद्रे-र्गोप्तैकवीरो नरदेवनाथ: । आस्थाय जैत्रं रथमात्तचाप:पर्यस्यते दक्षिणतो यथार्क: ॥ २० ॥

ဤမင်းသည် မြေကမ္ဘာဝိုင်း၏ ကာကွယ်သူဖြစ်၍ တစ်ဦးတည်းသော သူရဲကောင်း၊ ပြိုင်ဘက်မရှိသူ ဖြစ်မည်။ အောင်ပွဲရထားကို စီး၍ မရှုံးနိုင်သော လေးကို ကိုင်ဆောင်ကာ တောင်ဘက်မှ မိမိလမ်းကြောင်းအတိုင်း လှည့်ပတ်သည့် နေရောင်ကဲ့သို့ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လှည့်လည်မည်။

Verse 21

अस्मै नृपाला: किल तत्र तत्रबलिं हरिष्यन्ति सलोकपाला: । मंस्यन्त एषां स्त्रिय आदिराजंचक्रायुधं तद्यश उद्धरन्त्य: ॥ २१ ॥

မင်းသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လှည့်လည်သွားလာသောအခါ နေရာနေရာတွင် အခြားမင်းများနှင့် လောကပာလ နတ်များက လက်ဆောင်နှင့် အခွန်အကောက်ကို ဆက်သမည်။ သူတို့၏ မိဖုရားများလည်း မင်းကို ဂဒါနှင့် စက်ကရကို ကိုင်ဆောင်သော အာဒီမင်းဟု သဘောထားကာ မင်း၏ ဂုဏ်သတင်းကို သီဆိုမည်၊ အကြောင်းမှာ မင်း၏ ကီർത്തိသည် ဘဂဝန်ကဲ့သို့ ထင်ရှားမည်။

Verse 22

अयं महीं गां दुदुहेऽधिराज:प्रजापतिर्वृत्तिकर: प्रजानाम् । यो लीलयाद्रीन् स्वशरासकोट्याभिन्दन् समां गामकरोद्यथेन्द्र: ॥ २२ ॥

ဤမဟာဘုရင်သည် ပရဇာပတိတို့နှင့်တူသော ပြည်သူကာကွယ်ရှင်ဖြစ်သည်။ ပြည်သူတို့၏အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက် မြေကြီးကို နွားမကဲ့သို့ “နို့ညှစ်” မည်၊ ထို့ပြင် အိန္ဒြာကဲ့သို့ လေးတံအဖျားဖြင့် တောင်တန်းများကို ခွဲဖောက်ကာ မြေပြင်ကို ပြန့်ပြူးစေမည်။

Verse 23

विस्फूर्जयन्नाजगवं धनु: स्वयंयदाचरत्क्ष्मामविषह्यमाजौ । तदा निलिल्युर्दिशि दिश्यसन्तोलाङ्गूलमुद्यम्य यथा मृगेन्द्र: ॥ २३ ॥

သူသည် ကိုယ်တိုင် အဇဂဝ လေးကြိုးကို တုန်ခါမြည်ဟည်းစေ၍ စစ်မြေပြင်တွင် မတားဆီးနိုင်လောက်အောင် အနိုင်မခံဘဲ နိုင်ငံတော်အနှံ့ လှည့်လည်သွားလာသောအခါ၊ အဆုရာသဘောရှိသော မကောင်းသူများနှင့် သူခိုးများသည် တောထဲတွင် အမြီးမြှောက်၍ လျှောက်လာသော ခြင်္သေ့ကို မြင်လျှင် သေးငယ်သော တိရစ္ဆာန်များ ပုန်းသကဲ့သို့ အရပ်ရပ်တွင် ပုန်းကွယ်သွားမည်။

Verse 24

एषोऽश्वमेधाञ् शतमाजहारसरस्वती प्रादुरभावि यत्र । अहार्षीद्यस्य हयं पुरन्दर:शतक्रतुश्चरमे वर्तमाने ॥ २४ ॥

ဆရஸဝတီမြစ်၏ အရင်းအမြစ်တွင် ဤဘုရင်သည် အရှွမေဓ ယဇ်ပူဇော်ပွဲ တစ်ရာကို ကျင်းပမည်။ နောက်ဆုံးယဇ်ကျင်းပနေစဉ်တွင် ရာကြိမ်ယဇ်ပြုသူ ပုရန္ဒရ အိန္ဒြာသည် ယဇ်မြင်းကို ခိုးယူမည်။

Verse 25

एष स्वसद्मोपवने समेत्यसनत्कुमारं भगवन्तमेकम् । आराध्य भक्त्यालभतामलं तज्ज्ञानं यतो ब्रह्म परं विदन्ति ॥ २५ ॥

ဤဘုရင်သည် မိမိနန်းတော်ဥယျာဉ်တွင် ကုမာရလေးပါးအနက် တစ်ပါးဖြစ်သော ဘဂဝန် စနတ်ကူမာရကို တွေ့ဆုံမည်။ ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ကာ ပရဗြဟ္မကို သိမြင်စေသော သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်တရားနှင့် အလွန်မြင့်သော ဝိညာဉ်ရေး အာနန္ဒကို ရရှိမည်။

Verse 26

तत्र तत्र गिरस्तास्ता इति विश्रुतविक्रम: । श्रोष्यत्यात्माश्रिता गाथा: पृथु: पृथुपराक्रम: ॥ २६ ॥

ဤသို့ ရာဇာ ပೃထု၏ သူရဲကောင်းမှုကိရိယာများ လူအများအကြား ကျော်ကြားလာသောအခါ၊ အလွန်ကြီးမားသော သတ္တိရှိသူ ပೃထုသည် မိမိကိုယ်တိုင်ကို အခြေခံ၍ မိမိ၏ မဟာကောင်းမြတ်မှုကို ချီးမွမ်းသီဆိုသော ဂါထာများကို အမြဲနားထောင်နေမည်။

Verse 27

दिशो विजित्याप्रतिरुद्धचक्र:स्वतेजसोत्पाटितलोकशल्य: । सुरासुरेन्द्रैरुपगीयमानमहानुभावो भविता पतिर्भुव: ॥ २७ ॥

ပೃഥု မဟာရာဇာ၏ အမိန့်ကို မည်သူမျှ မလွန်ဆန်နိုင်။ သူသည် ကမ္ဘာကို အောင်မြင်ပြီး မိမိ၏ တေဇောဓာတ်ဖြင့် ပြည်သူတို့၏ သုံးမျိုးသော ဒုက္ခများကို အမြစ်မှ ဖယ်ရှားမည်။ ထို့နောက် သူ၏ နာမည်သည် အလုံးစုံတွင် ကျော်ကြားလာပြီး ဒေဝနှင့် အဆုရ မင်းကြီးများက သူ၏ မဟာကာရိယာများကို မလွဲမသွေ ချီးမွမ်းသီဆိုကြမည်။

Frequently Asked Questions

Their statement underscores two Bhāgavata principles: (1) Bhagavān-tattva and His empowered manifestations are ultimately beyond the reach of finite speech, even for celestial intellects; and (2) praise becomes valid when it is śruti-smṛti-sādhu guided—spoken under instruction from realized authorities rather than from ego. Thus, their humility safeguards the glorification from becoming mere rhetoric and frames it as service (kīrtana) aligned with paramparā.

An ideal king is portrayed as simultaneously compassionate and strict: he protects dharma, supports yajña and brāhmaṇical culture, shelters the surrendered, and cares for the poor—yet he also punishes irreligion and theft. He is impartial (punishes even his own son if guilty), administratively intelligent (confidential policies, effective espionage), and welfare-oriented (taxation returned as public benefit), reflecting cosmic order through analogies to the sun, earth, air, and Varuṇa.

It foreshadows a coming conflict that tests the limits of royal ambition and divine hierarchy. The aśvamedha establishes sovereignty, but Indra’s theft introduces envy and rivalry even among devas, setting up later chapters where Pṛthu’s power, restraint, and ultimate orientation toward spiritual instruction are highlighted. The episode functions as narrative tension and as a lesson that even dharmic power must remain subordinate to higher devotional and transcendental aims.

Sanat-kumāra is one of the four Kumāras—primordial sages renowned for jñāna and devotion. His meeting with Pṛthu signals the canto’s shift from external conquest to internal liberation: the ideal ruler culminates not merely in prosperity and order, but in receiving and embodying teachings that grant ānanda beyond material success. This encounter anchors kingship within the Bhāgavata telos—bhakti leading to realization.