Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

चत्वारोऽाश्रमाः — ब्रह्मचर्यादि मोक्षाश्रमपर्यन्तम्

The Four Āśramas as a graded path to mokṣa

भिक्षाभुजश् च ये केचित् परिव्राड्ब्रह्मचारिणः ते ऽप्य् अत्रैव प्रतिष्ठन्ते गार्हस्थ्यं तेन वै परम्

bhikṣābhujaś ca ye kecit parivrāḍbrahmacāriṇaḥ te 'py atraiva pratiṣṭhante gārhasthyaṃ tena vai param

Bahkan para pengembara dan brahmacari yang hidup dengan sedekah pun bersandar pada asas yang ditegakkan di sini, iaitu asrama grihastha; maka dharma grihastha benar-benar utama.

भिक्षाभुजःthose who live on alms
भिक्षाभुजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभिक्षा (प्रातिपदिक) + भुज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (भिक्षां भुङ्क्ते इति/भिक्षया भुजः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
केचित्some
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)
परिव्राट्wandering mendicants
परिव्राट्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपरि + व्रज् (धातु) → परिव्राट् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (परिव्राड्-शब्दः; पदान्ते ट्; बहुवचने ‘परिव्राड्’ इति पाठरूपम्)
ब्रह्मचारिणःcelibate students
ब्रह्मचारिणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मचारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संकेत-सर्वनाम (demonstrative)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
प्रतिष्ठन्तेare established / find support
प्रतिष्ठन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + स्था (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्
गार्हस्थ्यम्the householder stage
गार्हस्थ्यम्:
Adheya (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootगार्हस्थ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र विधेय-नाम (predicate nominative)
तेनtherefore
तेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; हेतु/करणार्थे (therefore/by that)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
परम्supreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् गार्हस्थ्यम्-इति

Sage Parāśara (teaching Maitreya)

P
Parivrājaka (wandering renunciants)
B
Brahmacārins (students)
G
Gārhasthya (householder āśrama)

FAQs

This verse states that even renunciants and students who live by alms ultimately depend on the householder’s support, so gārhasthya is praised as the foundational and ‘supreme’ āśrama in social-dharmic terms.

Parāśara frames renunciation and student life as spiritually important yet practically sustained by householders; the wandering monk and brahmacārin can remain established only because householders maintain charity, food, and ordered life.

By upholding dharma through gārhasthya—charity, ritual continuity, and social stability—society aligns with Vishnu’s sustaining power (sthiti), reflecting Vishnu as the Supreme Reality who preserves cosmic order.