Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

ऋभु–निदाघ-संवादः—अद्वैत-उपदेशः, समता, वासुदेव-स्वरूप-एकत्वम्

मृण्मयं हि गृहं यद्वन् मृदा लिप्तं स्थिरं भवेत् पार्थिवो ऽयं तथा देहः पार्थिवैः परमाणुभिः

mṛṇmayaṃ hi gṛhaṃ yadvan mṛdā liptaṃ sthiraṃ bhavet pārthivo 'yaṃ tathā dehaḥ pārthivaiḥ paramāṇubhiḥ

Seperti rumah daripada tanah liat menjadi kukuh apabila disapu tanah, demikian juga tubuh ini—berunsur bumi—tampak pejal kerana dihimpun oleh tidak terbilang zarah bumi yang halus.

मृण्मयम्made of clay
मृण्मयम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृद् (मृण्) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (मृदा मयम् = made of clay)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये निपात (indeed/for)
गृहम्house
गृहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
यद्वत्just as
यद्वत्:
Sambandha (Comparison/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयद्वत् (अव्यय)
Formउपमानार्थक-अव्यय (just as)
मृदाwith clay
मृदा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमृद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
लिप्तम्smeared/plastered
लिप्तम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलिप् (धातु) → लिप्त (क्त-कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; (smeared/plastered)
स्थिरम्stable
स्थिरम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (potential/optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पार्थिवःearthly
पार्थिवः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपृथिवी → पार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; demonstrative (this)
तथाthus
तथा:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारार्थक-अव्यय (thus/so)
देहःbody
देहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
पार्थिवैःearthly
पार्थिवैः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; adjective qualifying परमाणुभिः
परमाणुभिःby atoms/particles
परमाणुभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपरमाणु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन

Sage Parāśara (teaching Maitreya)

FAQs

It explains that bodily “solidity” is not ultimate reality but an aggregate of minute earthly particles, encouraging discernment and non-attachment.

He uses the analogy of a clay house plastered with earth: the body appears stable because elemental particles bind together, not because it is eternal.

By reducing the body to elemental components, the Purana implicitly directs attention beyond matter toward the Supreme Reality—Vishnu—as the enduring ground of existence.