Previous Verse
Next Verse

Shloka 80

Cosmic Appointments, Viṣṇu’s Vibhūtis, Fourfold Operation, and the Symbolism of Ornaments and Weapons

देवमानुषपश्वादिस्वरूपैर् बहुभिर् विभुः स्थितः सर्वेश्वरो ऽनन्तो भूतमूर्तिर् अमूर्तिमान्

devamānuṣapaśvādisvarūpair bahubhir vibhuḥ sthitaḥ sarveśvaro 'nanto bhūtamūrtir amūrtimān

Tuhan Yang Maha Meliputi bersemayam dalam pelbagai rupa—dewa, manusia, binatang dan lainnya. Dialah Penguasa segala, Yang Tidak Berhingga; menjadi berwujud sebagai semua makhluk, namun pada hakikat tertinggi tetap tanpa rupa.

देवमानुषपश्वादिस्वरूपैःby forms such as gods, humans, animals, etc.
देवमानुषपश्वादिस्वरूपैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + मानुष (प्रातिपदिक) + पशु (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + स्वरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (देव-मानुष-पशु-आदि-स्वरूप)
बहुभिःby many
बहुभिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (स्वरूपैः इति विशेष्य)
विभुःthe all-pervading Lord
विभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्थितःis present/abides
स्थितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय (predicate)
सर्वेश्वरःLord of all
सर्वेश्वरः:
Karta (Apposition to subject/कर्तृसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सर्वेषां ईश्वरः)
अनन्तःendless/infinite
अनन्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (विभोः)
भूतमूर्तिःhaving the form of beings
भूतमूर्तिः:
Karta (Apposition/कर्तृसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक) + मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (भूतानां मूर्तिः / भूत-रूपा मूर्तिः)
अमूर्तिमान्formless (yet possessing non-material nature)
अमूर्तिमान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (उपसर्ग/निषेध) + मूर्ति (प्रातिपदिक) + मतुप् (प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त विशेषण (amūrtimat = possessing non-form)

Sage Parāśara (teaching Maitreya)

V
Vishnu
A
All beings (devas, humans, animals)

FAQs

This verse presents Vishnu as simultaneously immanent (embodied as all beings) and transcendent (formless in His essential nature), grounding creation in a supreme, unbounded reality.

Parāśara states that the all-pervading Lord abides through many 'forms'—divine, human, animal, and more—indicating that all categories of existence are expressions dependent on Him.

Vishnu is affirmed as Sarveśvara (Lord of all) and Ananta (Infinite), the supreme ruler who pervades the cosmos without being limited by any particular form—central to Vaishnava metaphysics in the Vishnu Purana.