HomeVamana PuranaAdh. 57Shloka 6
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Prahlada's Tirtha Circuit, Shloka 6

Prahlada’s Pilgrimage Circuit: Tirtha-Mahatmya from Naimisha to Rudrakoti and Shalagrama

उदपाने तथा स्नात्वा तत्राभ्यर्च्य पितॄन् वशी गदापाणिं समभ्यर्च्य गोपतिं चापि शङ्करम्

udapāne tathā snātvā tatrābhyarcya pitṝn vaśī gadāpāṇiṃ samabhyarcya gopatiṃ cāpi śaṅkaram

{"bhagavata_parallel": "Bhāgavata Purāṇa: emphasis on śravaṇa as a primary limb of bhakVamana Purana,57,7,VamP 57.7,indratīrthe tathā snātvā saṃtarpya pitṛdevatāḥ mahānadījale snātvā sarayūmājagāma saḥ,इन्द्रतीर्थे तथा स्नात्वा संतर्प्य पितृदेवताः महानदीजले स्नात्वा सरयूमाजगाम सः,Saromahatmiya,Tirtha Mahima,Adhyaya 57 (Tirtha-yatra and purification sequence around Sarayu/Viraja),57.7,indratīrthe tathā snātvā saṃtarpya pitṛdevatāḥ |

Narrator describing sequential rites within the Gayā pilgrimage circuit
Vishnu (Gadāpāṇi)Vishnu (Gopati)Shiva (Śaṅkara)Pitrs (ancestors)
Integration of pitṛ-ritual with deity worshipŚaiva–Vaiṣṇava unity at a single tīrthaTīrtha micro-topography (wells and bathing points)Discipline (vaśitva) as qualification for rite

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Purāṇic tīrtha practice often layers obligations: pitṛ-kārya (ancestral duty) is performed alongside iṣṭa-devatā worship. The verse portrays Gayā as a confluence where ancestral rites and the worship of major deities mutually reinforce merit.

It signals a specific, named or functionally distinct water-source within the sacred terrain. Such wells/ponds are treated as ritual stations (micro-tīrthas), each with its own prescribed acts like snāna and arcana.

They are distinct epithets that can refer to the same supreme deity (Viṣṇu) in different iconographic or local shrine contexts: Gadāpāṇi emphasizes the mace-bearing form, while Gopati emphasizes lordship/protection associated with cows and pastoral symbolism.