Vamana Purana — Shiva's Kedara Tirtha, Shloka 45
Shiva’s Kedara-Tirtha and the Rise of Mura: From Shaiva Pilgrimage to Vaishnava Theology
Devanagari script
तमुपोत्याव्रवीद् दैत्यो युद्धं मे दीयतामिति नो चेन्निवर्ततां यज्ञो नेष्टव्या देवतास्त्वया
Transliteration
tamupotyāvravīd daityo yuddhaṃ me dīyatāmiti no cennivartatāṃ yajño neṣṭavyā devatāstvayā
Translation
Mendekatinya, sang Daitya berkata: “Kurniakan kepadaku pertempuran. Jika tidak, hendaklah korban suci ini dihentikan; engkau tidak akan dapat menyempurnakan pemujaan kepada para dewa.”
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम
उपेत्यhaving approached
उपेत्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootउप-इ (धातु) → उपेत्य (क्त्वा/ल्यप्)
Formअव्ययभाव-क्रियाविशेषण; क्त्वान्त (gerund), ‘having approached’
अव्रवीत्said
अव्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दैत्यःthe Daitya (demon)
दैत्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मेmy / for me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
दीयताम्let (it) be given
दीयताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive): ‘let it be given’
इतिthus
इति:
Vacana-suchaka (वचनसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
नःnot
नः:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootनः (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negative particle)
चेत्if
चेत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्त-निपात (conditional particle)
निवर्तताम्let (it) stop / turn back
निवर्तताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-वृत् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद: ‘let it cease/turn back’
यज्ञःthe sacrifice
यज्ञः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negative particle)
इष्टव्याःto be worshipped
इष्टव्याः:
Vidhi/Obligation (विधेय)
TypeVerb
Rootइष् (धातु) → इष्टव्य (तव्यत्-कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/obligation), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मणि-भाव: ‘to be worshipped/propitiated’
देवताःthe deities
देवताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana/Agent (करण/कर्तृ-तृतीया)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (करण/कर्तृ), एकवचन; सर्वनाम
Speakers
A Daitya (asura antagonist) addressing the sacrificial party (contextually the presiding Brahmin/ṛṣi).
Primary Deities
IndraViṣṇuAgni
Key ThemesYajña as a cosmic institutionAsuric obstruction of sacrificeRitual sovereignty and threatConflict between Deva-aligned dharma and Daitya aggression
Verse Rasa (Emotional Flavour)
{ "primaryRasa": "raudra", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }