HomeVamana PuranaAdh. 15Shloka 15
Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Dietary Rules & PurificationDietary Rules, Purification (Śauca), and the Duties of the Householder and Forest-Dweller

मातुः प्रस्रवणे वत्सः शकुनिः फलपातने गर्दभो भारवाहित्वे श्वा मृगग्रहणे शुचिः

mātuḥ prasravaṇe vatsaḥ śakuniḥ phalapātane gardabho bhāravāhitve śvā mṛgagrahaṇe śuciḥ

Anak lembu adalah suci berkenaan aliran susu ibunya; burung adalah suci dalam menjatuhkan buah; keldai adalah suci dalam memikul beban; dan anjing adalah suci dalam menangkap buruan.

mātuḥof the mother
mātuḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootmātṛ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (Singular); स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
prasravaṇein (the act of) flowing/oozing (milk)
prasravaṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootprasravaṇa (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (Singular); नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
vatsaḥthe calf
vatsaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvatsa (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular); पुल्लिङ्ग (Masculine)
śakuniḥthe bird
śakuniḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśakuni (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular); पुल्लिङ्ग (Masculine)
phala-pātanein the falling of fruit
phala-pātane:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Context)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक) + pātana (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (Singular); नपुंसकलिङ्ग (Neuter); षष्ठी-तत्पुरुषः (phalasya pātanam)
gardabhaḥthe donkey
gardabhaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgardabha (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular); पुल्लिङ्ग (Masculine)
bhāra-vāhitvein carrying loads
bhāra-vāhitve:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Context)
TypeNoun
Rootbhāra (प्रातिपदिक) + vāhitva (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (Singular); नपुंसकलिङ्ग (Neuter); षष्ठी-तत्पुरुषः (bhārasya vāhitvam)
śvāthe dog
śvā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśvan (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular); पुल्लिङ्ग (Masculine)
mṛga-grahaṇein catching game/animals
mṛga-grahaṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Context)
TypeNoun
Rootmṛga (प्रातिपदिक) + grahaṇa (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (Singular); नपुंसकलिङ्ग (Neuter); षष्ठी-तत्पुरुषः (mṛgasya grahaṇam)
śuciḥis pure/clean
śuciḥ:
Karta (कर्ता/Predicate of subject)
TypeAdjective
Rootśuci (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular); पुल्लिङ्ग (Masculine); विशेषण-प्रयोगः (predicate adjective)
Likely Pulastya → Nārada (typical Vāmana Purāṇa dialogue frame; not explicit in given verses)
DharmaŚauca (Purity)Ritual normsContextual ethics

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Purity/impurity is presented as context-sensitive: an entity may be deemed ‘pure’ within its natural or socially sanctioned function. The verse uses occupational/natural roles to teach that dharma applies with nuance rather than blanket condemnation.

This belongs to Ācāra-dharma material rather than the five classic purāṇic marks; loosely it aligns with instruction ancillary to ‘dharma’ that often accompanies Vaṃśānucarita/Itihāsa sections, but it is not itself Sarga/Pratisarga/Vaṃśa/Manvantara/Vaṃśānucarita.

Each example symbolizes ‘fitness for purpose’: milk, fruit, labor, and hunting are framed as legitimate domains where the agent is not ritually faulted. It implicitly cautions against misapplying purity rules without regard to intended use and dhārmic context.