Mantra 1
Rishi: Traditionally associated with Yājñavalkya in Vājasaneyin transmission.
Devata: Īśa (the Lord), as the sovereign principle pervading all.
Chandas: Triṣṭubh-like cadence; Upaniṣadic mantra style (often treated as mantra-prose with metrical tendencies).
Samhita Patha (Devanagari)
ई॒शा वा॒स्य॒मि॒दᳪ सर्वं॒ यत्किं च॒ जग॑त्यां॒ जग॑त् । तेन॑ त्य॒क्तेन॑ भुञ्जीथा॒ मा गृ॑ध॒ः कस्य॑ स्वि॒द्धन॑म्
Transliteration
ī́śā vā́syam idáṃ sárvaṃ yát kiṃ ca jágatyāṃ jágat | téna tyakténa bhuñjīthā mā́ gṛ́dhaḥ kásya svid dhánam
Translation
Wahai Tuhan, segala yang ada ini—apa jua yang bergerak di bumi—diliputi oleh Ketuhanan-Mu. Dengan apa yang telah ditinggalkan itu hendaklah engkau menikmati; janganlah engkau mengingini harta sesiapa pun.
Padapatha (Word Analysis)
ई॒शा । वा॒स्य॒म् । इ॒दम् । सर्व॑म् । यत् । किम् । च॒ । जग॑त्याम् । जग॑त् । तेन॑ । त्य॒क्तेन॑ । भुञ्जीथाः । मा । गृ॑धः । कस्य॑ । स्वित् । धन॑म् ।
Word by Word
ईशाby the Lord’s power / by the ruler
ईशा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootईशा (प्रातिपदिक; ईश् ‘ऐश्वर्ये/शासने’ से)
वास्यम्to be covered / pervaded
वास्यम्:
Kartā
TypeAdjective
Rootवास्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वस् ‘आच्छादने/निवासे’ → वास्य ‘आवरणीय/आच्छादनीय’)
इदम्this
इदम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सर्वम्all
सर्वम्:
Kartā
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
यत्whatever
यत्:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
किम्anything
किम्:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
जगत्याम्in the moving world / in the universe
जगत्याम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
जगत्that which moves; the world
जगत्:
Kartā
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
तेनby that / with that
तेन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्यक्तेन(that which is) renounced / given up
त्यक्तेन:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootत्यक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √त्यज् ‘परित्यागे’ → क्त)
भुञ्जीथाःenjoy / partake / protect (you should)
भुञ्जीथाः:
—
TypeVerb
Root√भुज् (भुज् ‘पालने/भोगे’), लोट्-लकारः (वैदिक-आशीर्लिङ्/विधिलिङ्-प्रयोगसदृशः)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-निपात)
गृधःcovet / be greedy
गृधः:
—
TypeVerb
Root√गृध् (गृध् ‘अभिकाङ्क्षायाम्/लोभे’)
कस्यof whom? / whose?
कस्य:
—
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वित्indeed? / pray / possibly
स्वित्:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वित् (निपात; प्रश्न/अनिश्चितता)
धनम्wealth / property
धनम्:
Kartā
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
Ī
Īśa (Īśvara)J
Jagat (the moving world)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes