Mantra 40
Rishi: Not specified in the VS unit; belongs to the martial/royal hymn complex.
Devata: Jyā (bowstring) / Dhanuḥ as paired functional deities.
Chandas: Triṣṭubh-like (simile-rich martial stanza).
Samhita Patha (Devanagari)
व॒क्ष्यन्ती॒वेदा ग॑नीगन्ति॒ कर्णं॑ प्रि॒यᳪ सखा॑यं परिषस्वजा॒ना । योषे॑व शिङ्क्ते॒ वित॒ताधि॒ धन्व॒ञ्ज्या इ॒यᳪ सम॑ने पा॒रय॑न्ती
Transliteration
vakṣyántīvedā ganīgánti kárṇaṃ priyáṃ sákhāyaṃ pariṣasvajānā́ | yóṣeva śíṅkte vitátādhi dhánvan jyā́ iyáṃ samáne pāráyantī
Translation
Seolah-olah ia berkata-kata, ia mendekat ke telinga, memeluk erat sahabat yang dikasihi. Seperti anak dara ia menghias busur yang direntang; tali busur ini, dalam pertemuan (samana), membawa seseorang melaluinya.
Padapatha (Word Analysis)
वक्ष्यन्ती-इव । एदा । गनीगन्ति । कर्णम् । प्रियम् । सखायम् । परि-स्वस्वजाना । योषा-इव । शिङ्क्ते । वितता । अधि । धन्वन् । ज्या । इयम् । समने । पारयन्ती
Word by Word
वक्ष्यन्तीwill speak / will utter
वक्ष्यन्ती:
Kartā
TypeVerb
Rootवच्
इवas if / like
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
इदाःrefreshments; (ritual) gifts/offerings
इदाः:
Kartā
TypeNoun
Rootइदा
गनीगन्तिthey go repeatedly / they hasten
गनीगन्ति:
Kartā
TypeVerb
Rootगम्
कर्णम्ear
कर्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर्ण
प्रियम्dear / pleasing
प्रियम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रिय
सखायम्friend
सखायम्:
Karma
TypeNoun
Rootसखि
परिaround
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि
सस्वजानाःembracing
सस्वजानाः:
Kartā
TypeVerb
Rootस्वञ्ज् (स्वज्)
योषाa young woman
योषा:
Kartā
TypeNoun
Rootयोषा
इवlike
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
शिङ्क्तेis poured out / is sprinkled
शिङ्क्ते:
Kartā
TypeVerb
Rootशिच्
वितताstretched out
वितता:
Kartā
TypeKṛdanta
Rootवि-तन्
अधिupon / over
अधि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअधि
धन्वन्on the bow
धन्वन्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootधन्वन्
ज्याbowstring
ज्या:
Kartā
TypeNoun
Rootज्या
इयम्this
इयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम्
समनेin the contest / in the encounter
समने:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसमन
पारयन्तीcarrying through / bringing across; accomplishing
पारयन्ती:
Kartā
TypeVerb
Rootपॄ (पारयति)
Entities Mentioned
J
Jyā (Bowstring)D
Dhanuḥ (Bow)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes