Mantra 8
Rishi: Vājasaneyin tradition (Yājñavalkya lineage attribution)
Devata: Rudra (Nīlagrīva, Sahasrākṣa, Mīḍhuṣ)
Chandas: Mixed/Anuṣṭubh-like (Śatarudriya style; metrical assignment varies)
Samhita Patha (Devanagari)
नमो॑ऽस्तु॒ नील॑ग्रीवाय सहस्रा॒क्षाय॑ मी॒ढुषे॑ । अथो॒ ये अ॑स्य॒ सत्वा॑नो॒ऽहं तेभ्यो॑ऽकरं॒ नम॑:
Transliteration
námo ’stu nī́lagrīvāya sahasrākṣā́ya mīḍhúṣe | átho yé asyá sátvāno ’háṃ tébhyo ’karaṃ námaḥ ||
Translation
Sembah sujud bagi Yang Berleher Biru, bagi Yang Bermata Seribu, Sang Pencurah Kurnia; dan juga bagi makhluk-makhluk-Nya—kepada mereka aku persembahkan sembah sujud.
Padapatha (Word Analysis)
नमः॑ । अ॒स्तु॒ । नील॑ग्रीवाय । स॒ह॒स्र॒अ॒क्षाय॑ । मी॒ढुषे॑ । अथो॒ । ये । अ॒स्य॒ । सत्वा॑नः । अ॒हम् । तेभ्यः॑ । अ॒कर॑म् । नमः॑
Word by Word
नमःsalutation, homage
नमः:
Karma
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
अस्तुlet it be
अस्तु:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
नीलग्रीवायto the blue-necked (one)
नीलग्रीवाय:
Sampradāna
TypeNoun (epithet)
Rootनीलग्रीव (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासः ‘नीला ग्रीवा यस्य’)
सहस्राक्षायto the thousand-eyed (one)
सहस्राक्षाय:
Sampradāna
TypeNoun (epithet)
Rootसहस्राक्ष (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि ‘सहस्रम् अक्षाणि यस्य’)
मीढुषेto the bountiful/giver (showerer)
मीढुषे:
Sampradāna
TypeNoun (agent epithet)
Rootमीढुष् (प्रातिपदिक; कृत्-रूपः, √मिह्/√मेह् ‘सिञ्चति/वर्षति’ इत्यर्थे; ‘वर्षक/दातार’)
अथोand also
अथो:
—
TypeIndeclinable
Rootअथ + उ (निपात-संयोग)
येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof him, of this (one)
अस्य:
Sambandha (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सत्वानःthe attendants/companions (the valiant ones)
सत्वानः:
Kartā
TypeNoun
Rootसत्वन् (प्रातिपदिक; ‘सत्त्व’/‘सत्व’ = बल/वीर्य/सत्त्व-युक्ताः)
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अकरम्I made/did
अकरम्:
—
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
नमःsalutation
नमः:
Karma
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
R
Rudra (Nīlagrīva)R
Rudra (Sahasrākṣa)R
Rudra (Mīḍhuṣ)R
Rudra’s Sattvānaḥ (attendant beings)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes