Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Rishi: Āṅgirasa lineage (implied by ‘aṅgirasvat’)
Devata: Agni; Ṛtavaḥ (summer pair); Dyāvāpṛthivī; Āpaḥ; Oṣadhayaḥ; Devāḥ collectively.
Chandas: Yajus (extended prose with accent).

शु॒क्रश्च॒ शुचि॑श्च ग्रैष्मा॑वृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्तः श्ले॒षो॒ऽसि॒ कल्पे॑तां॒ द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धय॒: कल्प॑न्ताम॒ग्नय॒: पृथ॒ङ्नम॒ ज्यैष्ठ्या॑य॒ सव्र॑ताः| ये अ॒ग्नय॒: सम॑नसोऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी इ॒मे | ग्रै॒ष्मा॑वृ॒तू अ॑भि॒कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॑भि॒संवि॑शन्तु॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रुवे सी॑दतम्

śukráś ca śúciś ca graiṣmā́v ṛtū́ agnér antaḥ śléṣo ’si | kálpetāṃ dyā́vā-pṛthivī́ kálpantām ā́pa óṣadháyaḥ kálpantām agnáyaḥ pṛtháṅ námo jyáiṣṭhyāya sá-vratāḥ | yé agnáyaḥ sámanaso ’ntárā dyā́vā-pṛthivī́ imé | graiṣmā́v ṛtū́ abhí-kalpamānā índram iva devā́ abhí-saṃ-viśantu | táyā devátayā ’ṅgirasvád dhruvé sī́datam

Dua musim panas—cemerlang dan suci—engkau ialah ikatan batin Agni. Semoga Langit dan Bumi tersusun dengan sempurna; semoga Air tersusun; semoga Tumbuh-tumbuhan tersusun; semoga Api-api tersusun—masing-masing, sembah-hormat!—demi kedaulatan, sebagai yang berpegang pada satu ketetapan. Api-api itu yang sejiwa di antara Langit dan Bumi ini, apabila dua musim panas sedang diselaraskan, semoga para dewa memasukinya bersama-sama seperti kepada Indra. Dengan dewa itu, wahai keturunan Aṅgiras, duduklah teguh pada yang tetap.

शुक्रः । च । शुचिः । च । ग्रैष्मौ । ऋतू इति । अग्नेः । अन्तः । श्लेषः । असि । कल्पेताम् । द्यावा-पृथिवी इति । कल्पन्ताम् । आपः । ओषधयः । कल्पन्ताम् । अग्नयः । पृथक् । नमः । ज्यैष्ठ्याय । स-व्रताः । ये । अग्नयः । समनसः । अन्तरा । द्यावा-पृथिवी इति । इमे । ग्रैष्मौ । ऋतू इति । अभि-कल्पमानाः । इन्द्रम्-इव । देवाः । अभि-सं-विशन्तु । तया । देवतया । अङ्गिरस्वत् । ध्रुवे । सीदतम् ।

शुक्रःbright, radiant
शुक्रः:
Kartā
TypeAdjective
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
शुचिःpure, clean
शुचिः:
Kartā
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
ग्रैष्मौbelonging to summer
ग्रैष्मौ:
Kartā
TypeAdjective
Rootग्रैष्म (प्रातिपदिक)
ऋतूthe two seasons (ṛtus)
ऋतू:
Kartā
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
Sambandha
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अन्तःwithin
अन्तः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअन्तः
श्लेषःembrace, cohesion; (here) the ‘bond’
श्लेषः:
Kartā
TypeNoun
Rootश्लेष (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
कल्पेताम्let (the two) be duly arranged/fit
कल्पेताम्:
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु)
द्यावापृथिवीHeaven and Earth
द्यावापृथिवी:
Kartā
TypeNoun
Rootद्यावा-पृथिवी (समास-प्रातिपदिक)
कल्पन्ताम्let them be duly arranged/fit
कल्पन्ताम्:
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु)
आपःwaters
आपः:
Kartā
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
ओषधयःplants, herbs
ओषधयः:
Kartā
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
कल्पन्ताम्let them be duly arranged/fit
कल्पन्ताम्:
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु)
अग्नयःfires; Agnis
अग्नयः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पृथक्separately, each apart
पृथक्:
TypeIndeclinable
Rootपृथक्
नम्bow!
नम्:
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
ज्यैष्ठ्यायfor supremacy/eldership
ज्यैष्ठ्याय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootज्यैष्ठ्य (प्रातिपदिक)
सव्रताःhaving the same vow/observance
सव्रताः:
Kartā
TypeAdjective
Rootस-व्रत (प्रातिपदिक)
येwho, which
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नयःthe Agnis
अग्नयः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
समनसःof one mind, concordant
समनसः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसमनस् (प्रातिपदिक)
अन्तराbetween
अन्तरा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअन्तरा
द्यावापृथिवीHeaven and Earth
द्यावापृथिवी:
Karma
TypeNoun
Rootद्यावा-पृथिवी (समास-प्रातिपदिक)
इमेthese
इमे:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ग्रैष्मौsummer(-related)
ग्रैष्मौ:
Kartā
TypeAdjective
Rootग्रैष्म (प्रातिपदिक)
ऋतूthe two seasons
ऋतू:
Kartā
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
अभिकल्पमानाःbeing duly arranged/being fitted (towards)
अभिकल्पमानाः:
Kartā
TypeParticiple
Rootअभि-√कॢप् (धातु) → अभिकल्पमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अभिसंविशन्तुlet them enter into/assemble towards
अभिसंविशन्तु:
TypeVerb
Rootअभि-सम्-√विश् (धातु)
तयाby/with that
तया:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवतयाdivinity, deity-nature
देवतया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
आङ्गिरसवत्in the manner of the Āṅgirasas
आङ्गिरसवत्:
TypeAdjective
Rootआङ्गिरसवत् (प्रातिपदिक; -वत्)
ध्रुवेin the two fixed/steady (places)
ध्रुवे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
सीदतम्sit down (you two)
सीदतम्:
TypeVerb
Rootसद् (धातु)
A
Agni
G
Grīṣmāvṛtū (the two summer seasons)
D
Dyāvāpṛthivī
Ā
Āpaḥ (Waters)
O
Oṣadhayaḥ (Plants)
D
Devāḥ (the Gods collectively)
I
Indra
Ā
Āṅgirasa (Angiras lineage)