Mantra 55
Rishi: Ṛgvedic provenance (verse-style); transmitted into VS as a borrowing for Soma praxis.
Devata: Soma (primary), with cosmological reference to the Devas collectively.
Chandas: Triṣṭubh (ṛk-style cadence).
Samhita Patha (Devanagari)
ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒: सोम॑ श्रीणन्ति॒ पृश्न॑यः । जन्म॑न्दे॒वानां॒ विश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः
Transliteration
tā́ asya sū́da-dohasaḥ sómaṃ śrīṇanti pṛ́śnayaḥ | jánman devā́nāṃ víśas tríṣv ā́ rócane diváḥ
Translation
Mereka—yang berbintik-bintik, kaya dengan perahan susu yang menyuburkan—menyediakan Soma baginya. Tempat kelahiran kaum-kaum para dewa berada pada tiga alam cahaya di langit.
Padapatha (Word Analysis)
ताः । अस्य । सूद-दोहसः । सोमम् । श्रीणन्ति । पृश्नयः । जन्मन् । देवानाम् । विशः । त्रिषु । आ । रोचने । दिवः ।
Word by Word
ताःthose (fem. pl.)
ताः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof this / of him
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सूददोहसःhaving pressed/produced milk-like yield (i.e., rich in Soma-juice)
सूददोहसः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (compound)
Rootसूद-दोहस् (प्रातिपदिक; समासः)
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
श्रीणन्तिthey mix / they strain / they prepare
श्रीणन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootश्री (धातु)
पृश्नयःthe speckled ones (cows; or speckled streams)
पृश्नयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपृश्नि (प्रातिपदिक)
जन्मbirth / origin
जन्म:
कर्म (अर्थे: ‘bring forth/produce’—elliptic)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
विशःthe clans / peoples
विशः:
कर्तृ (समूहवाचकः)
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
त्रिषुin three
त्रिषु:
अधिकरण
TypeNumeral
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
आunto / towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
रोचनेin the two luminous realms
रोचने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootरोचन (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven / of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
S
SomaV
Viśe Devāḥ (the Devas collectively)D
Dyauḥ / the three rocanāni of heavenRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes