Previous Verse

Shloka 42

यक्षेश्वरावतारः (Yakṣeśvara-Avatāra) and the Nīlakaṇṭha Paradigm in the Churning of the Ocean

य इदं शृणुयाद्भक्त्या श्रावयेद्वा सुधीः पुमान् । सर्वकामानवाप्नोति ततश्च लभते गतिम्

ya idaṃ śṛṇuyādbhaktyā śrāvayedvā sudhīḥ pumān | sarvakāmānavāpnoti tataśca labhate gatim

Sesiapa yang bijaksana mendengar kisah ini dengan bhakti, atau menyuruhnya dibacakan untuk orang lain, akan memperoleh segala hajat; kemudian dia meraih jalan tertinggi—moksha melalui rahmat Dewa Śiva.

yaḥwho (he who)
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन); relative pronoun
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन)
śṛṇuyātshould listen
śṛṇuyāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√śru (श्रु, धातु)
FormVidhi-liṅ (विधिलिङ्, optative), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
bhaktyāwith devotion
bhaktyā:
Karaṇa/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootbhakti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (तृतीया), Singular (एकवचन)
śrāvayetshould cause to hear, should recite to others
śrāvayet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√śru (श्रु, धातु) [causative: śrāvaya-]
FormVidhi-liṅ (विधिलिङ्, optative), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); ṇijanta (causative)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction/alternative particle (विकल्पार्थक)
su-dhīḥwise (man)
su-dhīḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + dhī (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन); karmadhāraya: 'sundarā dhīḥ yasya saḥ' (well-intelligent)
pumānman
pumān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpuman (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
sarva-kāmānall desires
sarva-kāmān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + kāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Plural (बहुवचन); karmadhāraya: 'sarve kāmāḥ'
avāpnotiattains
avāpnoti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootava+√āp (आप्, धातु)
FormLaṭ (लट्, present), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
tataḥthereafter
tataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatas (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव)
FormAvyaya; adverb (क्रियाविशेषण) meaning 'thereafter/from that'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction (समुच्चय)
labhateobtains
labhate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√labh (लभ्, धातु)
FormLaṭ (लट्, present), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
gatimgoal, final state
gatim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgati (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन)

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Sthala Purana: Phalaśruti emphasizing two modes of transmission—śravaṇa (hearing) and śrāvaṇa (causing others to hear)—as meritorious acts that mature into ‘gati’ (the highest end).

Significance: Frames kathā-śravaṇa and pravacana as a pilgrimage of consciousness: the devotee gains sarva-kāma (legitimate aims) and then the highest gati (mokṣa) by Śiva’s grace.

S
Shiva

FAQs

It teaches that bhakti-yukta śravaṇa (devotional listening) and śrāvaṇa (enabling others to hear) are powerful Shaiva disciplines that mature desires into dharmic fulfillment and culminate in gati—Śiva’s liberating grace.

Hearing and transmitting Śiva’s glories is treated as an act of worship comparable to external pūjā; it turns the mind toward Saguna Śiva (as Linga and forms) and prepares the seeker for the highest realization and release.

Regular śravaṇa and pāṭha of Śiva Purāṇa with devotion—especially reciting aloud for others—supported by simple Shaiva observances like mantra-japa (e.g., Om Namaḥ Śivāya) to internalize the teaching.