Shloka 17

सुग्रीवस्य शतवलि-प्रेषणम्

Sugriva’s Commission to Satavali for the Northern Search

Devanagari script

तमतिक्रम्य शैलेन्द्रं हेमगर्भं महागिरिम्।ततस्सुदर्शनं नाम गन्तुमर्हथ पर्वतम्।।।।

Transliteration

tam atikramya śailendraṃ hema-garbhaṃ mahā-girim |

tataḥ sudarśanaṃ nāma gantum arhatha parvatam ||4.43.17||

Translation

Setelah melintasi raja gunung itu, gunung agung yang seakan-akan berisi emas di dalamnya, kemudian hendaklah kamu pergi ke gunung bernama Sudarśana.

Word by Word

• तम्: that (mountain)
• तम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम

• अतिक्रम्य: having passed beyond
• अतिक्रम्य: पूर्वकाल (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: अति + √क्रम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• शैलेन्द्रम्: the lord of mountains
• शैलेन्द्रम्: कर्म (Apposition to तम्)
• Type: Noun
• Root: शैल + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘mountain-lord’

• हेम-गर्भम्: gold-filled, having gold within
• हेम-गर्भम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: हेम + गर्भ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (of शैलेन्द्रम्/महागिरिम्)

• महा-गिरिम्: great mountain
• महा-गिरिम्: कर्म (Apposition to तम्)
• Type: Noun
• Root: महा + गिरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय

• ततः: then, thereafter
• ततः: अधिकरण/काल (Temporal relation)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (तस्मात्/thereafter; adverb)

• सुदर्शनम्: Sudarśana
• सुदर्शनम्: कर्म (Destination object)
• Type: Noun
• Root: सुदर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नाम (proper name)

• नाम: by name
• नाम: सम्बन्ध/विशेषणार्थ (Naming particle)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय (नामार्थक: ‘by name’)

• गन्तुम्: to go
• गन्तुम्: प्रयोजन (Purpose)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive)

• अर्हथ: you should/are fit to
• अर्हथ: क्रिया (Predicate)
• Type: Verb
• Root: √अर्ह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd), बहुवचन; परस्मैपद

• पर्वतम्: mountain
• पर्वतम्: कर्म (Object; destination)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सुदर्शनम् इति नामधेयस्य विशेष्य (appositional)

Context

'Then proceed to mount Devasakha inhabited by a variety of birds adorning the trees.

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is perseverance in righteous effort: obstacles and long routes must be crossed to fulfill the duty of aiding Rāma.

What is the narrative situation?

Sugrīva continues the itinerary, specifying the next landmark after passing a major mountain.

Which character virtue is emphasized?

Endurance and resolve—continuing forward step-by-step until the task is complete.