Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

प्रस्रवणगिरिवासवर्णनम्

Residence on Mount Prasravana; Counsel during the Rains

गिरिशृङ्गमिदं तात पश्य चोत्तरतः शुभम्।भिन्नाञ्जनचयाकारमम्भोधरमिवोत्थितम्4.27.14।।

giriśṛṅgam idaṃ tāta paśya cottarataḥ śubham |

bhinnāñjana-cayākāram ambhodharam ivotthitam || 4.27.14 ||

Wahai anak yang dikasihi, lihatlah puncak gunung yang bertuah itu di sebelah utara: menjulang bagaikan awan hujan, bentuknya seolah-olah timbunan celak yang terbelah.

giri-śṛṅgammountain-peak
giri-śṛṅgam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक) + śṛṅga (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: gireḥ śṛṅgam); Napuṃsakaliṅga, Dvitīyā (2nd), Ekavacana
idamthis
idam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; demonstrative pronoun qualifying giriśṛṅgam
tātaO dear (one)
tāta:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Roottāta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana, Ekavacana
paśyasee
paśya:
Kriyā (क्रिया/finite verb)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
FormLoṭ-lakāra (लोट्; imperative), Madhyama-puruṣa (2nd), Ekavacana; parasmaipada
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta
uttarataḥto the north
uttarataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Spatial)
TypeIndeclinable
Rootuttaratas (अव्यय)
FormDeśa-avyaya (देश/ablatival adverb: 'to the north/from the north side')
śubhamauspicious/beautiful
śubham:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; adjective qualifying (idam) giriśṛṅgam
bhinna-añjana-caya-ākāramhaving the shape of a heap of collyrium
bhinna-añjana-caya-ākāram:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootbhinna (कृदन्त; √bhid) + añjana (प्रातिपदिक) + caya (प्रातिपदिक) + ākāra (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी/निर्देश: 'having the form of a heap of split añjana'); Napuṃsakaliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; adjective qualifying ambhodharam
ambhodharama raincloud
ambhodharam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootambhodhara (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (ambhas + dhara: 'water-bearer'); Puṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
ivalike
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormUpamā-avyaya (उपमा: like/as)
utthitamrisen/standing up
utthitam:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootutthita (कृदन्त; ud√sthā (धातु) PPP)
FormNapuṃsakaliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; predicate/qualifier of ambhodharam (as seen)

'In the southern direction is a white rock appearing as if it is another mountain. It looks like mount Kailas and is rich with various minerals.

M
mountain peak (giriśṛṅga)
R
rain-cloud (ambhodhara)

FAQs

Truthful observation (satya) in service of duty (dharma): careful attention to signs and terrain supports the righteous objective without negligence.

The speaker points out a notable northern peak as part of orienting and guiding movement during the search-related journey.

Attentiveness and guidance—helping the leader proceed rightly by clear, accurate description.