Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

दुन्दुभिवधप्रसङ्गः

The Dundubhi Episode and the Proof of Rama’s Prowess

समीपस्थान्द्रुमान्भञ्जन्वसुधां दारयन्खुरैः।विषाणेनोल्लिखन् दर्पात्तद्द्वारं द्विरदो यथा4.11.27।।

samīpasthān drumān bhañjan vasudhāṃ dārayan khuraiḥ |

viṣāṇenollikhan darpāt tad-dvāraṃ dvirado yathā || 4.11.27 ||

Dia mematahkan pepohon yang dekat, mengoyak tanah dengan kuku-kukunya, lalu dengan angkuh mengorek pintu gerbang itu dengan tanduknya, bagaikan seekor gajah.

समीप-स्थान्nearby
समीप-स्थान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसमीप (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (समीपे स्थिताः); पुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचनम्; विशेषणम् (द्रुमान्)
द्रुमान्trees
द्रुमान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्रुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) बहुवचनम्
भञ्जन्breaking / felling
भञ्जन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootभञ्ज् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle), प्रथमा एकवचनम्, पुंलिङ्ग
वसुधाम्earth
वसुधाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवसुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचनम्
दारयन्tearing / splitting
दारयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootदॄ (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle), प्रथमा एकवचनम्, पुंलिङ्ग
खुरैःwith hoofs
खुरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootखुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण) बहुवचनम्
विषाणेनwith (his) horn
विषाणेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविषाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण) एकवचनम्
उल्लिखन्scraping / digging up
उल्लिखन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउद् + लिख् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle), प्रथमा एकवचनम्, पुंलिङ्ग
दर्पात्from arrogance
दर्पात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootदर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान/हेतु) एकवचनम्; हेतौ (out of arrogance)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचनम्; निर्देश-विशेषणम् (द्वारम्)
द्वारम्gate
द्वारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचनम्
द्विरदःelephant
द्विरदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वि (प्रातिपदिक) + रद (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (द्वौ रदौ यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचनम्; उपमान-पदम्
यथाlike
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (as/like)

'Mighty Dundubhi assuming the form of a frightening buffalo with pointed horns looking like a huge, dark raincloud in the sky in monsoon marched to the entrance of Kishkinda and roared like a wardrum as if shaking the earth.

D
Dundubhi
K
Kishkindha (gate/entrance)

FAQs

Dharma disapproves of darpa (pride) expressed as public violence; righteousness protects communities rather than damaging their boundaries and peace.

Dundubhi escalates his challenge by physically damaging the surroundings and defacing the city gate.

The verse highlights reckless pride (darpaa) as a vice, showing how arrogance manifests as needless destruction.