Sarga 7

Verse 1

.तस्यामात्या गुणैरासन्निक्ष्वाकोस्तु महात्मन: ।मन्त्रज्ञाश्चेङ्गितज्ञाश्च नित्यं प्रियहिते रता: ।।।।

Raja agung daripada keturunan Ikṣvāku mempunyai para menteri yang kaya dengan kebajikan—mahir dalam musyawarah, arif membaca maksud melalui tanda-tanda, dan sentiasa tekun pada perkara yang menyenangkan serta bermanfaat bagi baginda.

Verse 2

अष्टौ बभूवुर्वीरस्य तस्यामात्या यशस्विन: ।शुचयश्चानुरक्ताश्च राजकृत्येषु नित्यश: ।।।।

Raja yang perkasa dan termasyhur itu mempunyai lapan orang menteri; suci tingkah lakunya dan setia berbakti, sentiasa tekun dalam segala urusan pemerintahan.

Verse 3

धृष्टिर्जयन्तो विजयस्सिद्धार्थो ह्यर्थसाधक: ।अशोको मन्त्रपालश्च सुमन्त्रश्चाष्टमोऽभवत् ।।।।

Mereka ialah Dhṛṣṭi, Jayanta, Vijaya, Siddhārtha, Arthasādhaka, Aśoka, Mantrapāla; dan yang kelapan ialah Sumantra.

Verse 4

ऋत्विजौ द्वावभिमतौ तस्याऽऽस्तामृषिसत्तमौ ।वसिष्ठो वामदेवश्च मन्त्रिणश्च तथापरे ।।।।

Baginda juga mempunyai dua orang resi utama yang dikasihi sebagai pendeta diraja (ṛtvik): Vasiṣṭha dan Vāmadeva; serta para penasihat yang lain juga.

Verse 5

विद्याविनीता ह्रीमन्त: कुशला नियतेन्द्रिया: ।श्रीमन्तश्च महात्मानश्शास्त्रज्ञा दृढविक्रमा: ।।।।कीर्तिमन्त: प्रणिहिता: यथावचनकारिण: ।तेज: क्षमायश:प्राप्ता स्मितपूर्वाभिभाषिण: ।।।।

Mereka berilmu dan terdidik; berasa malu melakukan ketidakadilan; cekap serta mengawal indera; berharta lagi berhati mulia, mengetahui śāstra, dan teguh keberaniannya. Termasyhur dan sentiasa waspada, mereka bertindak menurut kata-kata mereka; dikurniai cahaya wibawa, kesabaran, dan kemasyhuran; bertutur dengan sopan, didahului senyuman.

Verse 6

विद्याविनीता ह्रीमन्त: कुशला नियतेन्द्रिया: ।श्रीमन्तश्च महात्मानश्शास्त्रज्ञा दृढविक्रमा: ।।1.7.5।। कीर्तिमन्त: प्रणिहिता: यथावचनकारिण: ।तेज: क्षमायश:प्राप्ता स्मितपूर्वाभिभाषिण: ।।1.7.6।।

Mereka berilmu dan terdidik; berasa malu melakukan ketidakadilan; cekap serta mengawal indera; berharta lagi berhati mulia, mengetahui śāstra, dan teguh keberaniannya. Termasyhur dan sentiasa waspada, mereka bertindak menurut kata-kata mereka; dikurniai cahaya wibawa, kesabaran, dan kemasyhuran; bertutur dengan sopan, didahului senyuman.

Verse 7

क्रोधात्कामार्थहेतोर्वा न ब्रूयुरनृतं वच: ।तेषामविदितं किञ्चित्स्वेषु नास्ति परेषु वा ।क्रियमाणं कृतं वापि चारेणापि चिकीर्षितम् ।।।।

Sama ada kerana marah, kerana nafsu, atau demi keuntungan, mereka tidak akan mengucapkan kata dusta. Tiada sesuatu pun—di pihak sendiri atau pihak lawan—yang tidak diketahui mereka: apa yang sedang dilakukan, apa yang telah dilakukan, atau apa yang hendak diusahakan, bahkan melalui perisik sekalipun.

Verse 8

कुशला व्यवहारेषु सौहृदेषु परीक्षिता: ।प्राप्तकालं तु ते दण्डं धारयेयुस्सुतेष्वपि ।।।।

Mereka mahir dalam urusan pentadbiran dan teruji dalam persahabatan; dan apabila tiba waktunya yang wajar, mereka akan melaksanakan hukuman—walaupun dalam perkara yang menyentuh anak-anak lelaki mereka sendiri.

Verse 9

कोशसङ्ग्रहणे युक्ता बलस्य च परिग्रहे ।अहितं चापि पुरुषं न विहिंस्युरदूषकम् ।।।।

Mereka cekap dalam menghimpun perbendaharaan dan memelihara angkatan tentera; namun mereka tidak akan mencederakan walaupun seorang yang berniat jahat, jika dia tidak bersalah.

Verse 10

वीराश्च नियतोत्साहा राजशास्त्रमनुष्ठिता: ।शुचीनां रक्षितारश्च नित्यं विषयवासिनाम् ।।।।

Mereka gagah berani dan teguh semangat, setia melaksanakan dharma pemerintahan; dan sentiasa melindungi rakyat yang suci dan berbudi yang tinggal di seluruh wilayah negeri.

Verse 11

ब्रह्म क्षत्रमहिंसन्तस्ते कोशं समपूरयन् ।सुतीक्ष्णदण्डास्संप्रेक्ष्य पुरुषस्य बलाबलम् ।।।।

Tanpa mencederakan para brāhmaṇa dan kṣatriya, mereka memenuhi perbendaharaan; dan setelah menilai kekuatan serta kelemahan seseorang, mereka menjatuhkan hukuman yang tegas, tajam, dan berkesan.

Verse 12

शुचीनामेकबुद्धीनां सर्वेषां सम्प्रजानताम् ।नासीत्पुरे वा राष्ट्रे वा मृषावादी नर: क्वचित् ।।।।

Dengan para pentadbir yang suci perilaku, sehaluan fikiran, dan memahami seluruh rakyat, maka di kota mahupun di desa, tidak ada seorang pun yang hidup dengan dusta.

Verse 13

कश्चिन्न दुष्टस्तत्रासीत्परदाररतो नर: ।प्रशान्तं सर्वमेवासीद्राष्ट्रं पुरवरं च तत् ।।।।

Di negeri itu tidak ada seorang pun yang jahat, dan tiada pula lelaki yang bernafsu terhadap isteri orang; seluruh kerajaan, beserta ibu kota yang mulia, berada dalam ketenteraman dan tertib.

Verse 14

सुवाससस्सुवेषाश्च ते च सर्वे सुशीलिन: ।हितार्थं च नरेन्द्रस्य जाग्रतो नयचक्षुषा ।।।।

Mereka semua berpakaian elok dan berhias rapi, berakhlak mulia; dengan kebijaksanaan tata negara sebagai mata yang berjaga, mereka sentiasa waspada demi kesejahteraan raja.

Verse 15

गुरोर्गुणगृहीताश्च प्रख्याताश्च पराक्रमे ।विदेशेष्वपि विज्ञातास्सर्वतो बुद्धिनिश्चयात् ।।।।

Mereka menyerap kebajikan daripada para guru dan orang tua, masyhur dengan keberanian; dengan ketetapan akal yang mantap dalam segala hal, mereka dikenali bahkan di negeri asing.

Verse 16

सन्धिविग्रहतत्त्वज्ञा: प्रकृत्या सम्पदान्विता: ।।।।मन्त्रसंवरणे शक्ताश्श्लक्ष्णास्सूक्ष्मासु बुद्धिषु ।नीतिशास्त्रविशेषज्ञास्सततं प्रियवादिन: ।।।।

Mereka memahami hakikat persekutuan dan permusuhan; secara tabii berkelimpahan, mahir menyimpan rahsia musyawarah; akal mereka halus dan tajam, pakar dalam nīti-śāstra (ilmu tata negara), dan sentiasa bertutur kata manis.

Verse 17

सन्धिविग्रहतत्त्वज्ञा: प्रकृत्या सम्पदान्विता: ।।1.7.16।।मन्त्रसंवरणे शक्ताश्श्लक्ष्णास्सूक्ष्मासु बुद्धिषु ।नीतिशास्त्रविशेषज्ञास्सततं प्रियवादिन: ।।1.7.17।।

Mereka memahami hakikat persekutuan dan permusuhan; secara tabii berkelimpahan, mahir menyimpan rahsia musyawarah; akal mereka halus dan tajam, pakar dalam nīti-śāstra (ilmu tata negara), dan sentiasa bertutur kata manis.

Verse 18

ईदृशैस्तैरमात्यैस्तु राजा दशरथोऽनघ: ।उपपन्नो गुणोपेतैरन्वशासद्वसुन्धराम् ।।।।

Dengan para menteri sedemikian, berhimpun segala kebajikan, Raja Daśaratha yang suci tanpa cela diperkukuh; maka baginda memerintah bumi menurut dharma, menata dunia dengan tertib.

Verse 19

अवेक्षमाणश्चारेण प्रजा धर्मेण रञ्जयन् ।प्रजानां पालनं कुर्वन्नधर्मान्परिवर्जयन् ।।।।विश्रुतस्त्रिषु लोकेषु वदान्यस्सत्यसङ्गर: ।स तत्र पुरुषव्याघ्रश्शशास पृथिवीमिमाम् ।।।।

Dengan memerhati melalui para pengintai, baginda melindungi rakyat; dengan dharma baginda menggembirakan mereka, dan menjauhi segala yang adharma. Termasyhur di tiga alam, pemurah lagi teguh pada kebenaran; harimau di kalangan manusia itu memerintah bumi ini di Ayodhyā menurut jalan dharma.

Verse 20

अवेक्षमाणश्चारेण प्रजा धर्मेण रञ्जयन् ।प्रजानां पालनं कुर्वन्नधर्मान्परिवर्जयन् ।।1.7.19।। विश्रुतस्त्रिषु लोकेषु वदान्यस्सत्यसङ्गर: ।स तत्र पुरुषव्याघ्रश्शशास पृथिवीमिमाम् ।।1.7.20।।

Dengan memerhati melalui para pengintai, baginda melindungi rakyat; dengan dharma baginda menggembirakan mereka, dan menjauhi segala yang adharma. Termasyhur di tiga alam, pemurah lagi teguh pada kebenaran; harimau di kalangan manusia itu memerintah bumi ini di Ayodhyā menurut jalan dharma.

Verse 21

नाध्यगच्छद्विशिष्टं वा तुल्यं वा शत्रुमात्मन: ।मित्रवान्नतसामन्त: प्रतापहतकण्टक: ।।।।स शशास जगद्राजा दिवं देवपतिर्यथा ।

Baginda tidak mendapati musuh yang lebih unggul atau pun setara dengannya. Kaya dengan sekutu, raja-raja jiran ditundukkan, dan musuh yang bagaikan duri dipatahkan oleh wibawanya; raja penguasa jagat itu memerintah laksana Indra, Tuhan para dewa, memerintah di svarga.

Verse 22

तैर्मन्त्रिभिर्मन्त्रहिते नियुक्तैर्वृतोऽनुरक्तै: कुशलैस्समर्थै: ।स पार्थिवो दीप्तिमवाप युक्तस्तेजोमयैर्गोभिरिवोदितोऽर्क: ।।।।

Dikelilingi para menteri itu—yang ditugaskan demi nasihat yang membawa kebajikan baginda, setia, mahir dan berkeupayaan—raja itu memperoleh sinar kemuliaan, bagaikan matahari terbit yang dipenuhi pancaran cahaya.

Verse 23

Baginda tidak mendapati musuh yang lebih unggul atau pun setara dengannya. Kaya dengan sekutu, raja-raja jiran ditundukkan, dan musuh yang bagaikan duri dipatahkan oleh wibawanya; raja penguasa jagat itu memerintah laksana Indra, Tuhan para dewa, memerintah di svarga.