Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

The Aśūnyaśayanā Vow (Unempty Bed) and the Aṅgāraka Caturthī Observance

ईदृशी रूपसंपत्तिरिति विस्मितवानहम् । साधुसाध्विति तेनोक्तमहो माहात्म्यमुत्तमं

īdṛśī rūpasaṃpattiriti vismitavānaham | sādhusādhviti tenoktamaho māhātmyamuttamaṃ

“Alangkah luar biasanya kekayaan keelokan ini!”—demikian aku terhairan. Lalu dia berseru, “Sādhu, sādhu! Ah—ini mahātmya yang amat utama.”

ईदृशीsuch, of this kind
ईदृशी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (रूपसंपत्तिः)
रूप-संपत्तिःwealth of beauty, beauty-endowment
रूप-संपत्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक) + संपत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुषः: रूपस्य संपत्तिः)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति-बोधक-अव्यय
विस्मितवान्was astonished
विस्मितवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवि + स्मि (धातु) + क्तवतु (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘विस्मितः’ अर्थे (having become astonished)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन
साधुwell done!
साधु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय/निपात)
Formप्रशंसावाचक-अव्यय (interjection of approval)
साधुwell done!
साधु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय/निपात)
Formप्रशंसावाचक-अव्यय (repetition for emphasis)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति-बोधक-अव्यय
तेनby him
तेन:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम
उक्तम्was said
उक्तम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्मणि-भावे ‘was said’
अहोoh! indeed!
अहो:
Sambandha (Exclamation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formविस्मय/प्रशंसा-बोधक-अव्यय (exclamation)
माहात्म्यम्greatness, glory
माहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
उत्तमम्supreme, excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (माहात्म्यम्)

Unspecified narrator (first-person voice in the ongoing dialogue; exact speaker not identifiable from this single shloka alone)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: hasya

Sandhi Resolution Notes: रूपसंपत्तिरिति → रूपसंपत्तिः + इति; विस्मितवानहम् → विस्मितवान् + अहम्; साधुसाध्विति → साधु + साधु + इति; तेनोक्तम् → तेन + उक्तम्; (पादान्ते) माहात्म्यमुत्तमम् → माहात्म्यम् + उत्तमम्।

FAQs

It conveys astonishment (vismaya) at extraordinary beauty or perfection, followed by emphatic praise (“sādhu sādhu”) and recognition of supreme sacred glory (uttama māhātmya).

Māhātmya typically denotes the sanctifying “greatness” or spiritual potency of a place, deity, vow, or act—often used to highlight why something is revered and spiritually fruitful.

The verse models reverent recognition: when encountering genuine excellence or sacredness, one responds with humility, wonder, and appreciative praise rather than indifference.