Shloka 2

Preparations for the Churning of the Ocean

Prelude to Samudra Manthana

Devanagari script

सूत उवाच । ब्रह्मन्वच्मि समासेन सिंधोर्मथनकारणम् । दुर्वाससेंद्र संवादमितिहासं शृणुष्व तत्

Transliteration

sūta uvāca | brahmanvacmi samāsena siṃdhormathanakāraṇam | durvāsaseṃdra saṃvādamitihāsaṃ śṛṇuṣva tat

Translation

Sūta berkata: Wahai Brāhmaṇa, aku akan menghuraikan secara ringkas sebab pengadukan samudera. Dengarkanlah itihāsa purba itu—dialog antara Durvāsas dan Indra.

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• ब्रह्मन्: O Brahman (sage)
• ब्रह्मन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• वच्मि: I speak/tell
• वच्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• समासेन: briefly, in summary
• समासेन: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: समास (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-एकवचनरूपेण अव्ययीभावः (instrumental used adverbially: 'briefly/in summary')

• सिन्धोः: of the ocean
• सिन्धोः: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• मथनकारणम्: the cause of the churning
• मथनकारणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मथन (प्रातिपदिक) + कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मथनस्य कारणम्)

• दुर्वासस्: of Durvāsas
• दुर्वासस्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दुर्वासस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (समासपूर्वपदत्वे)

• इन्द्र: of Indra
• इन्द्र: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (समासपूर्वपदत्वे)

• संवादम्: conversation
• संवादम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संवाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• इतिहासम्: legend, historical tale
• इतिहासम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इतिहास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संवादम् इति विशेषणभावेन

• शृणुष्व: listen
• शृणुष्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद (शृणु + स्व)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Sūta

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Geographic Context

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: ब्रह्मन्वच्मि = ब्रह्मन् + वच्मि; सिंधोर्मथनकारणम् = सिन्धोः + मथनकारणम्; दुर्वाससेंद्र = दुर्वासस् + इन्द्र; संवादमितिहासम् = संवादम् + इतिहासम्.

Characters & Entities

• Sūta
• Durvāsas
• Indra

FAQs

What topic does this verse introduce in Padma Purana (Brahma-khaṇḍa 8.2)?

It introduces the narrative explaining the cause behind the churning of the ocean (Samudra-manthana), framed through the dialogue between Durvāsas and Indra.

Who is speaking in this shloka, and to whom?

Sūta is speaking, addressing a Brahmin audience (vocative: “brahman”), signaling a narrated discourse.

What ethical or thematic lesson is implied by mentioning Durvāsas and Indra?

The verse signals a causative episode rooted in speech and conduct—Durvāsas’ interaction with Indra—often used in Purāṇic literature to highlight how pride, disrespect, or misuse of power can trigger far-reaching cosmic consequences.