Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

The Account of the Fruits of Bathing at Particular Sacred Places

Tīrtha-viśeṣa-snāna-phala

पूर्णिमा माधवे पुण्या तथा कार्तिकमाघयोः । अमावस्यास्तथैतेषां गंगास्नाने सुदुर्लभाः ॥ ११ ॥

pūrṇimā mādhave puṇyā tathā kārtikamāghayoḥ | amāvasyāstathaiteṣāṃ gaṃgāsnāne sudurlabhāḥ || 11 ||

Hari purnima pada bulan Mādhava (Vaiśākha) adalah suci; demikian juga purnima pada bulan Kārttika dan Māgha. Begitu pula hari amāvāsyā (bulan gelap) bagi bulan-bulan itu, apabila mandi di Gaṅgā, amatlah jarang dan sangat besar pahalanya.

पूर्णिमाthe full-moon day (Pūrṇimā)
पूर्णिमा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपूर्णिमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
माधवेin (the month of) Mādhava
माधवे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमाधव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; मास-निर्देशः (माधव = चैत्र/वैशाख-पर्यायः, संदर्भानुसार)
पुण्याholy/meritorious
पुण्या:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण—‘पूर्णिमा’
तथाlikewise
तथा:
Sambandha/Particle (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/तुल्यार्थक-अव्यय (likewise/also)
कार्तिक-माघयोःin Kārttika and Māgha
कार्तिक-माघयोः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्तिक (प्रातिपदिक) + माघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी द्विवचन-रूप (genitive/locative dual); मास-द्वन्द्वः—‘कार्तिके माघे च’ इत्यर्थः
अमावस्याthe new-moon day (Amāvāsyā)
अमावस्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअमावस्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तथाalso
तथा:
Sambandha/Particle (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (also/likewise)
एतेषाम्of these (days)
एतेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), बहुवचन; सर्वनाम—‘एतेषां (तिथीनां)’
गङ्गा-स्नानेin (the matter of) bathing in the Gaṅgā
गङ्गा-स्नाने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक) + स्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विषय/स्थान-निर्देशः
सु-दुर्लभाःvery rare
सु-दुर्लभाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय) + दुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण—(तिथयः/अवसराः) इति अध्याहार्य

Sanatkumara (in dialogue with Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

G
Ganga
M
Madhava (Vaisakha month)
K
Karttika (month)
M
Magha (month)
P
Purnima
A
Amavasya

FAQs

It elevates specific lunar days (Pūrṇimā and Amāvasyā) in Vaiśākha (Mādhava), Kārttika, and Māgha as exceptionally merit-producing when joined with Gaṅgā-snāna, framing pilgrimage-bathing as a high-value dharmic act.

By prescribing sacred times and a sacred tirtha (Gaṅgā) for purificatory practice, it supports bhakti through disciplined observance—using holy calendar moments to intensify remembrance, humility, and religious merit that nourishes devotion.

It relies on Jyotiṣa/Vedic calendrics: identifying months and lunar days (Pūrṇimā, Amāvasyā) as ritual timings, a key practical rule-set for planning vrata and tirtha-based rites described in Narada Purana.