Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Adhyaya 30Madālasā’s Instruction on Household Duties and Naimittika–Śrāddha Rites

नित्यनैमित्तिकं ज्ञेयं पर्वश्राद्धादि पण्डितैः ।

तत्र नैमित्तिकं वक्ष्ये श्राद्धमभ्युदयं तव ॥

nityanaimittikaṃ jñeyaṃ parvaśrāddhādi paṇḍitaiḥ | tatra naimittikaṃ vakṣye śrāddham abhyudayaṃ tava ||

Orang berilmu hendaklah memahami bahawa upacara seperti śrāddha yang dilakukan pada hari perayaan atau musim (parva-śrāddha) tergolong dalam kewajipan nitya–naimittika. Daripada itu, kini aku akan menghuraikan kepada kamu śrāddha naimittika yang dinamakan abhyudaya (yang membawa keberkatan) śrāddha.

नित्य-नैमित्तिकम्the regular-and-occasional (rite)
नित्य-नैमित्तिकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनित्य (प्रातिपदिक) + नैमित्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मधारय-समास (विशेषण-विशेष्यभावः)
ज्ञेयम्to be known
ज्ञेयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) + यत् (कृत्)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (ज्ञेय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be known’ (gerundive)
पर्व-श्राद्ध-आदिparva-śrāddha and the like
पर्व-श्राद्ध-आदि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपर्व (प्रातिपदिक) + श्राद्ध (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास (पर्वश्राद्धं च तत् आदि च)
पण्डितैःby the learned
पण्डितैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपण्डित (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
तत्रthere/among those
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
नैमित्तिकम्the occasional (rite)
नैमित्तिकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनैमित्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
वक्ष्येI shall explain
वक्ष्ये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
अभ्युदयम्(called) Abhyudaya
अभ्युदयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअभ्युदय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण (श्राद्धम् इति विशेष्यस्य)
तवfor you/your
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम
Instructional narrator within the Dharma/ritual discourse (speaker not specified in the provided excerpt)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Pitṛs (Ancestors)
DharmaGṛhastha dutiesPitṛ-pūjāŚrāddha-vidhiRitual classification

FAQs

Householder dharma includes both regular and occasion-driven obligations; honoring ancestors is framed as a disciplined duty, not merely a personal choice, and auspicious life-events are to be sanctified through pitṛ-related rites.

Primarily Dharma/ācāra material (outside the core pañcalakṣaṇa themes like sarga/pratisarga/manvantara/vaṃśa/vaṃśānucarita), though it supports vaṃśānucarita indirectly by sustaining lineage through rites.

Abhyudaya-śrāddha links prosperity with gratitude to forebears: ‘abhyudaya’ is outward success grounded in continuity (ṛṇa) and remembrance (smaraṇa).