Bhīṣma’s Appraisal of Yudhiṣṭhira’s Dharmic Rule (भीष्मोक्त-युधिष्ठिर-राजधर्म-प्रशंसा)
शूराश्व कृतविद्याश्न बुद्धिमन्तो जितेन्द्रिया: । धर्मज्ञाश्न कृतज्ञाश्न धर्मराजमनुव्रता:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर तत्त्वार्थदर्शी महापराक्रमी द्रोणाचार्यने कहा--'पाण्डवलोग शूरवीर, विद्वान, बुद्धिमान, जितेन्द्रिय, धर्मज्ञ, कृतज्ञ और अपने बड़े भाई धर्मराज युधिष्ठिरकी आज्ञा माननेवाले उनके भक्त हैं। ऐसे महापुरुष न तो नष्ट होते हैं और न किसीसे तिरस्कृत ही होते हैं
vaiśampāyana uvāca |
śūrāśva kṛtavidyāś ca buddhimanto jitendriyāḥ |
dharmajñāś ca kṛtajñāś ca dharmarājam anuvratāḥ ||
Vaiśampāyana berkata: “Mereka gagah berani, terlatih dalam ilmu, cerdas dan mampu menguasai diri; mereka mengetahui dharma dan tahu berterima kasih, serta teguh mengikuti Dharmarāja (Yudhiṣṭhira).”
वैशम्पायन उवाच
The verse presents an ethical ideal: true nobility is shown through learning, discernment, mastery over the senses, knowledge of dharma, gratitude, and loyal adherence to a righteous leader (Dharmarāja).
In the Virāṭa Parva context, the narrator Vaiśampāyana characterizes the Pāṇḍavas by listing their virtues and their steadfast loyalty to Yudhiṣṭhira, framing them as men of exemplary conduct.