Adhyāya 14: Sudēṣṇā Sends Sairandhrī to Kīcaka’s House (सुदेष्णा–सैरन्ध्री–कीचक संवादः)
नेयं मया जातु पुरेह दृष्टा राज्ञो विराटस्य निवेशने शुभा । रूपेण चोन्मादयतीव मां भृशं गन्धेन जाता मदिरेव भामिनी,'सुदेष्णे! यह सुन्दरी जो अपने रूपसे मुझे अत्यन्त उन्मत्त-सा किये देती है, पहले कभी राजा विराटके इस महलमें मेरे द्वारा नहीं देखी गयी थी। यह भामिनी अपनी दिव्य गन्धसे मेरे लिये मदिरा-सी मादक हो रही है
naivaṁ mayā jātu pureha dṛṣṭā rājño virāṭasya niveśane śubhā | rūpeṇa conmādayatīva māṁ bhṛśaṁ gandhena jātā madireva bhāminī ||
Vaiśampāyana berkata: “Wahai Sudeṣṇā! Belum pernah aku melihat di kota ini, di istana mulia Raja Virāṭa, seorang wanita seumpamanya. Dengan kecantikannya dia seakan membuatku hilang pertimbangan; dan dengan harumnya dia memabukkan aku seperti arak—wanita yang berseri itu.”
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights how sensory allure—beauty and fragrance—can overwhelm the mind, implying the ethical need for vigilance and self-restraint (indriya-nigraha) even in refined, courtly settings.
In Virāṭa’s palace, the speaker (as narrated by Vaiśampāyana) describes encountering a strikingly beautiful woman never seen there before, emphasizing her captivating form and intoxicating fragrance.