Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Damayantī’s Lament, Serpent-Seizure, Rescue by the Hunter, and the Curse

भयशोकसमाविष्टा राजन्‌ भीमसुता तत: । चिन्तयामास तत्‌ कार्य सुमहत्‌ पार्थिवं प्रति,बृहदश्च मुनि कहते हैं--राजन्‌! तदनन्तर दमयन्तीने देखा कि पुण्यश्लोक महाराज नल उन्मत्तकी भाँति द्यूतक्रीडामें आसक्त हैं। वह स्वयं सावधान थी। उनकी वैसी अवस्था देख भीमकुमारी भय और शोकसे व्याकुल हो गयी और महाराजके हितके लिये किसी महत्त्वपूर्ण कार्यका चिन्तन करने लगी

Bṛhadaśva uvāca—bhayaśokasamāviṣṭā rājan bhīmasutā tataḥ | cintayāmāsa tat kāryaṁ sumahat pārthivaṁ prati ||

Bṛhadaśva berkata: “Wahai raja, kemudian puteri Bhīma (Damayantī), diliputi ketakutan dan dukacita, mula memikirkan suatu tindakan yang amat besar demi kebaikan baginda.”

भयfear
भय:
Karana
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Nominative, Singular
शोकgrief
शोक:
Karana
TypeNoun
Rootशोक
FormMasculine, Nominative, Singular
समाविष्टाovercome/possessed (by)
समाविष्टा:
TypeAdjective
Rootसम्-आ-विश्
FormFeminine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
भीमसुताBhima's daughter (Damayanti)
भीमसुता:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसुता
FormFeminine, Nominative, Singular
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
चिन्तयामासshe pondered/considered
चिन्तयामास:
TypeVerb
Rootचिन्त्
FormPeriphrastic perfect (लिट्), Third, Singular, Parasmaipada
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
कार्यम्task/act to be done
कार्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootकार्य
FormNeuter, Accusative, Singular
सुमहत्very great
सुमहत्:
TypeAdjective
Rootसुमहत्
FormNeuter, Accusative, Singular
पार्थिवम्the king
पार्थिवम्:
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रतिtowards/for (the sake of)
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति

बृहृदश्चव उवाच

B
Bṛhadaśva
D
Damayantī
B
Bhīma
K
King (pārthiva/rājan)