Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

मārkaṇḍeya-ukta yuddha-vyūha-pratyavyūhaḥ

Battle Formations and Countermeasures in the Rāmopākhyāna

सा क्षिप्रमातिष्ठ गजं रथं वा न वाक्यमात्रेण वयं हि शक्‍्या: । आशंस वा त्वं कृपणं वदन्ती सौवीरराजस्य पुन: प्रसादम्‌,कृष्णे! तुम बड़ी-बड़ी बातें बनाकर हमें रोक नहीं सकती। अब तुम्हारे सामने दो ही मार्ग हैं--या तो सीधी तरहसे तुरंत चलकर मेरे हाथी या रथपर सवार हो जाओ; अथवा पाण्डवोंके हार जानेपर दीन वाणीमें विलाप करती हुई सौवीरराज जयद्रथसे कृपाकी भीख माँगो

sā kṣipram ātiṣṭha gajaṁ rathaṁ vā na vākyamātreṇa vayaṁ hi śakyāḥ | āśaṁsa vā tvaṁ kṛpaṇaṁ vadantī sauvīrarājasya punaḥ prasādam, kṛṣṇe ||

Jayadratha berkata: “Naiklah segera—sama ada ke atas gajahku atau ke atas rataku. Kami tidak dapat dihalang dengan kata-kata semata-mata. Jika tidak, wahai Kṛṣṇā, apabila para Pāṇḍava ditewaskan, engkau boleh merayu lagi akan belas ihsan raja Sauvīra, dengan suara yang hina dan memohon.”

साshe/that woman
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
TypeAdverb
Rootक्षिप्र
आतिष्ठmount / get onto
आतिष्ठ:
TypeVerb
Rootआ-स्था
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
गजम्elephant
गजम्:
Karma
TypeNoun
Rootगज
FormMasculine, Accusative, Singular
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
not
:
TypeIndeclinable
Root
वाक्यby (mere) words / speech
वाक्य:
Karana
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
मात्रेणby mere measure/only
मात्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootमात्र
FormNeuter, Instrumental, Singular
वयम्we
वयम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Plural
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
शक्याःable / can be (restrained/turned)
शक्याः:
TypeAdjective
Rootशक्य
FormMasculine, Nominative, Plural
आशंसhope for / expect / seek
आशंस:
TypeVerb
Rootआ-शंस्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
कृपणम्wretched/piteous (thing/plea)
कृपणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृपण
FormNeuter, Accusative, Singular
वदन्तीspeaking / saying
वदन्ती:
Karta
TypeVerb
Rootवद्
Formशतृ (present active participle), Feminine, Nominative, Singular
सौवीरof the Sauvīra (country/people)
सौवीर:
TypeNoun (proper/ethnonym)
Rootसौवीर
FormMasculine, Genitive, Singular
राजस्यof the king
राजस्य:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
प्रसादम्favor / grace
प्रसादम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रसाद
FormMasculine, Accusative, Singular
कृष्णेO Kṛṣṇā (Draupadī)
कृष्णे:
TypeNoun (vocative, proper)
Rootकृष्णा
FormFeminine, Vocative, Singular

जयद्रथ उवाच

J
Jayadratha
K
Kṛṣṇā (Draupadī)
P
Pāṇḍavas
S
Sauvīra (kingdom)
E
elephant
C
chariot