Shloka 2

भीम उवाच को भवान्‌ कि निमित्तं वा वानरं वपुरास्थित: । ब्राह्मणानन्तरो वर्ण: क्षत्रियस्त्वां तु पृष्छति,भीमसेनने पूछा--आप कौन हैं? और किसलिये वानरका रूप धारण कर रखा है? मैं ब्राह्मणके बादका वर्ण--क्षत्रिय हूँ, और मैं आपसे आपका परिचय पूछता हूँ

bhīma uvāca: ko bhavān? ki-nimittaṃ vā vānaraṃ vapur āsthitaḥ? brāhmaṇānantaro varṇaḥ kṣatriyas tvāṃ tu pṛcchati.

Bhīma berkata: “Siapakah tuan, dan atas sebab apa tuan mengambil tubuh seekor wanara? Aku seorang Kshatriya—golongan yang menyusul selepas Brahmin—dan aku meminta tuan menyatakan siapa tuan.”

भीमःBhima
भीमः:
Karta
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
कःwho?
कः:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
किम्what?
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
निमित्तम्reason, cause
निमित्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिमित्त
FormNeuter, Accusative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
वानरम्a monkey
वानरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवानर
FormMasculine, Accusative, Singular
वपुःbody, form
वपुः:
Karma
TypeNoun
Rootवपुस्
FormNeuter, Accusative, Singular
आस्थितःhaving assumed, having taken up
आस्थितः:
TypeVerb
Rootआ-स्था
FormPast active participle (kta), Masculine, Nominative, Singular
ब्राह्मणात्after/from the Brahmin (class)
ब्राह्मणात्:
Apadana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Ablative, Singular
अनन्तरःnext, immediately following
अनन्तरः:
TypeAdjective
Rootअनन्तर
FormMasculine, Nominative, Singular
वर्णःclass, varna
वर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootवर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षत्रियःKshatriya
क्षत्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine/Neuter, Accusative, Singular
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
पृच्छतिasks
पृच्छति:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada

भीम उवाच

B
Bhīma (Bhīmasena)
A
a vānara (monkey-formed being)

Educational Q&A

The verse models disciplined inquiry: even a powerful warrior approaches an unknown being with respectful questioning, grounding the encounter in dharma and social responsibility rather than aggression.

In the forest episode, Bhima meets a mysterious figure in a monkey’s form and challenges him with questions—asking his identity and purpose—while identifying himself as a Kshatriya who has the duty to investigate such a situation.