Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris

Udyoga-parva 94

तस्मिन्नेवंविधे राजन्‌ कुले महति तिष्ठति । त्वन्निमित्तं विशेषेण नेह युक्तमसाम्प्रतम्‌,राजन! ऐसे उत्तम गुणसम्पन्न एवं अत्यन्त प्रतिष्ठित कुलके होते हुए भी यदि इसमें आपके कारण कोई अनुचित कार्य हो, तो यह ठीक नहीं है

tasminnevaṃvidhe rājan kule mahati tiṣṭhati | tvannimittaṃ viśeṣeṇa neha yuktam asāmpratam ||

“Wahai Raja, apabila suatu keturunan yang besar dan teguh seperti ini berdiri dengan segala kebajikan demikian, maka tidaklah wajar—lebih-lebih lagi kerana sebab tuanku—bahawa sesuatu yang tidak pada waktunya atau tidak patut berlaku di sini. Dalam keluarga mulia setinggi ini, kesalahan yang timbul daripada kepentingan peribadi adalah tidak selaras dengan dharma.”

तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
एवंविधेof such a kind
एवंविधे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootएवंविध
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
कुलेin the family
कुले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुल
FormNeuter, Locative, Singular
महतिgreat, eminent
महति:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Locative, Singular
तिष्ठतिstands/exists/remains
तिष्ठति:
TypeVerb
Rootस्था (तिष्ठ)
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
त्वत्from you / because of you
त्वत्:
Apadana
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्)
Form—, Ablative, Singular
निमित्तम्cause, reason
निमित्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिमित्त
FormNeuter, Accusative, Singular
विशेषेणespecially, in particular
विशेषेण:
TypeIndeclinable
Rootविशेष
not
:
TypeIndeclinable
Root
इहhere, in this matter
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
युक्तम्proper, fitting
युक्तम्:
TypeAdjective
Rootयुक्त
FormNeuter, Nominative, Singular
असाम्प्रतम्improper, not appropriate
असाम्प्रतम्:
TypeAdjective
Rootअसाम्प्रत
FormNeuter, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaishampayana
K
King (rājan)
K
kula (lineage/family)

Educational Q&A

Personal motives should not become the cause of improper or untimely actions, especially when the honor and stability of a great lineage are at stake; propriety (yukti) and dharma must govern conduct.

Vaishampayana addresses a king, warning that in a renowned and virtuous family, it is unfitting for any wrongdoing or ill-timed act to arise—particularly due to the king’s own agency or interests.