Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

उद्योगपर्व — अध्याय ८१: कृष्णस्य दूतप्रयाणम्

Udyoga Parva, Chapter 81: Krishna Sets Out as Envoy

“आज भीमसेनके संधिके लिये कहे गये वचन मेरे हृदयमें बाणके समान लगे हैं, जिनसे पीड़ित होकर मेरा कलेजा फटा जा रहा है। हाय! ये महाबाहु आज (मेरे अपमानको भुलाकर) केवल धर्मका ही ध्यान धर रहे हैं ।।

ity uktvā bāṣpa-ruddhena kaṇṭhenāyata-locanā | ruroda kṛṣṇā sotkampaṃ sa-svaraṃ bāṣpa-gadgadam ||

Vaiśaṃpāyana berkata: “Bahkan hari ini, kata-kata Bhīmasena tentang perdamaian menusuk hatiku seperti anak panah; disiksanya aku hingga seakan pecah dadaku. Aduhai! Yang berlengan perkasa itu, hari ini (seolah melupakan kehinaanku) hanya menumpukan fikiran pada dharma.” Setelah berkata demikian, Kṛṣṇā—puteri Drupada—dengan tekak tersekat oleh air mata dan mata yang panjang lagi lebar, menggigil lalu menangis teresak-tersedu, suaranya pecah oleh tangisan.

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), active, non-finite
बाष्प-रुद्धेनwith (a) choked (by tears)
बाष्प-रुद्धेन:
Karana
TypeAdjective
Rootबाष्प-रुद्ध
Formmasculine/neuter, instrumental, singular
कण्ठेनwith (her) throat/voice
कण्ठेन:
Karana
TypeNoun
Rootकण्ठ
Formmasculine, instrumental, singular
आयत-लोचनाlong-eyed
आयत-लोचना:
Karta
TypeAdjective
Rootआयत-लोचन
Formfeminine, nominative, singular
रुरोदwept
रुरोद:
TypeVerb
Rootरुद्
Formperfect (liṭ), 3rd, singular, parasmaipada
कृष्णाKṛṣṇā (Draupadī)
कृष्णा:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्णा
Formfeminine, nominative, singular
स-उत्कम्पम्with trembling
स-उत्कम्पम्:
TypeIndeclinable
Rootउत्कम्प
स-स्वरम्aloud, with voice
स-स्वरम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वर
बाष्प-गद्गदम्choked/stammering with tears
बाष्प-गद्गदम्:
TypeAdjective
Rootबाष्प-गद्गद
Formneuter, accusative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
K
Kṛṣṇā (Draupadī)