Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

Sainyasaṅgraha and Bhāga-Vyavasthā (Forces Assembled and Rival Allocations) | सैन्यसंग्रह-भागव्यवस्था

समर्थमेकं पर्याप्तं कौरवाणां विनिग्रहे । पुरस्तादुपयातानां कौरवाणां युयुत्सताम्‌,इस प्रकार बोलते हुए धृष्टद्युम्नसे धर्मात्मा राजा युधिष्ठिरने कहा--“महाबाहो! पाण्डवोंसहित समस्त पांचाल वीर तुम्हारे धैर्य और पराक्रमका ही आश्रय लेकर युद्धके लिये उद्यत हुए हैं, इसलिये तुम्हीं इस संग्रामसे हमलोगोंका उद्धार करो। मैं जानता हूँ कि तुम क्षत्रियधर्ममें प्रतेष्ठित हो और युद्धकी इच्छासे सामने आये हुए समस्त कौरवोंको अकेले ही कैद कर लेनेकी पूरी शक्ति रखते हो

saṃjaya uvāca | samartham ekaṃ paryāptaṃ kauravāṇāṃ vinigrahe | purastād upayātānāṃ kauravāṇāṃ yuyutsatām ||

Sanjaya berkata: “Dia seorang sahaja mampu—bahkan memadai—untuk menundukkan kaum Kaurava, walaupun mereka mara ke hadapan dengan ghairah hendak berperang.” Dalam konteksnya, kata-kata ini menegaskan keyakinan yang bersandar pada dharma: bahawa seorang juara yang berdisiplin dan berani dapat mengekang pencerobohan serta melindungi pihak yang benar.

समर्थम्capable
समर्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसमर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
एकम्one (single)
एकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Accusative, Singular
पर्याप्तम्sufficient
पर्याप्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर्याप्त
FormMasculine, Accusative, Singular
कौरवाणाम्of the Kauravas
कौरवाणाम्:
Karma
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Genitive, Plural
विनिग्रहेin restraining/subduing
विनिग्रहे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविनिग्रह
FormMasculine, Locative, Singular
पुरस्तात्in front; beforehand
पुरस्तात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरस्तात्
उपयातानाम्of those who have approached/come near
उपयातानाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउप-या
FormMasculine, Genitive, Plural
कौरवाणाम्of the Kauravas
कौरवाणाम्:
Karma
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Genitive, Plural
युयुत्सताम्of those desiring to fight
युयुत्सताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयुयुत्सु
FormMasculine, Genitive, Plural

संजय उवाच

S
Sanjaya
K
Kauravas