Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Sainyasaṅgraha and Bhāga-Vyavasthā (Forces Assembled and Rival Allocations) | सैन्यसंग्रह-भागव्यवस्था

द्रुपदो वर्धयन्‌ मानं शिखण्डिपरिपालित: । उपायात्‌ सर्वसैन्यानां प्रतिच्छाद्य तदा वपु:,पांचालनरेश ट्रुपद धृष्टद्युम्म और सत्यजित्‌ आदि दस वीर पुत्रोंक साथ शिखण्डीद्वारा सुरक्षित हो कवच आदिसे सम्पूर्ण सैनिकोंके शरीरोंको आच्छादित करके उन सबकी एक अक्षौहिणी सेनाके साथ युधिष्छिरका मान बढ़ानेके लिये वहाँ आये हुए हैं

sañjaya uvāca | drupado vardhayan mānaṃ śikhaṇḍi-paripālitaḥ | upāyāt sarva-sainyānāṃ praticchādya tadā vapuḥ ||

Sañjaya berkata: “Dilindungi oleh Śikhaṇḍin, Raja Drupada pun tiba ketika itu, meninggikan maruah dan keyakinan. Baginda telah melengkapkan seluruh tenteranya dengan zirah, lalu datang dengan kekuatan penuh untuk mengukuhkan kedudukan Yudhiṣṭhira.”

द्रुपदःDrupada
द्रुपदः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रुपद
FormMasculine, Nominative, Singular
वर्धयन्increasing
वर्धयन्:
Karta
TypeVerb
Rootवृध्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
मानम्honour, esteem
मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootमान
FormMasculine, Accusative, Singular
शिखण्डि-परिपालितःprotected by Shikhandin
शिखण्डि-परिपालितः:
Karta
TypeAdjective
Rootशिखण्डि-परिपालित
FormMasculine, Nominative, Singular
उपायात्came, arrived
उपायात्:
Karta
TypeVerb
Rootउप-या
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
सर्व-सैन्यानाम्of all the armies/troops
सर्व-सैन्यानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्व-सैन्य
FormNeuter, Genitive, Plural
प्रतिच्छाद्यhaving covered, after covering
प्रतिच्छाद्य:
Karana
TypeVerb
Rootप्रति-छद्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Active
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
वपुःbody, form
वपुः:
Karma
TypeNoun
Rootवपुस्
FormNeuter, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Drupada
Ś
Śikhaṇḍin
P
Pāñcāla (implied by Drupada)
Y
Yudhiṣṭhira (contextual target of 'māna')
A
armor/cuirass (kavaca; implied by 'praticchādya vapuḥ')
A
army/troops (sainyāni)