Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

अध्याय ३९: विदुरेण धृतराष्ट्राय नीत्युपदेशः

Timely Counsel, Association, and Kin-Duty

झूठ बोलकर उन्नति करना, राजाके पासतक चुगली करना, गुरुजनपर भी झूठा दोषारोपण करनेका आग्रह करना--ये तीन कार्य ब्रह्महत्याके समान हैं ।। असूयैकपदं मृत्युरतिवाद: श्रियो वध: । अशुश्रूषा त्वरा श्लाघा विद्याया: शत्रवस्त्रय:

asūyaikapadaṁ mṛtyur ativādaḥ śriyo vadhaḥ | aśuśrūṣā tvarā ślāghā vidyāyāḥ śatravas trayaḥ ||

Vidura mengajar: maju dengan berbohong, mengadu domba hingga sampai ke telinga raja, dan berdegil mahu menuduh guru dengan tuduhan palsu—tiga perbuatan ini setara dengan dosa membunuh seorang brāhmaṇa. Lagi pula, kecacatan batin juga membinasakan manusia seperti keganasan yang nyata: selangkah ke dalam iri hati adalah selangkah menuju maut; percakapan melampau memusnahkan kemakmuran; dan tiga musuh ilmu ialah tidak berkhidmat serta tidak mendengar nasihat orang tua, tergesa-gesa, dan memuji diri sendiri.

असूयाenvy, malice
असूया:
Karta
TypeNoun
Rootअसूया
FormFeminine, Nominative, Singular
एकपदम्having one result/step (single outcome)
एकपदम्:
Karta
TypeAdjective
Rootएकपद
FormNeuter, Nominative, Singular
मृत्युःdeath
मृत्युः:
Karta
TypeNoun
Rootमृत्यु
FormMasculine, Nominative, Singular
अतिवादःexcessive/false speech, slander
अतिवादः:
Karta
TypeNoun
Rootअतिवाद
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रियोof prosperity/fortune
श्रियो:
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Genitive, Singular
वधःdestruction, killing
वधः:
Karta
TypeNoun
Rootवध
FormMasculine, Nominative, Singular
अशुश्रूषाnon-service, disobedience (to elders/teachers)
अशुश्रूषा:
Karta
TypeNoun
Rootअशुश्रूषा
FormFeminine, Nominative, Singular
त्वराhaste, impatience
त्वरा:
Karta
TypeNoun
Rootत्वरा
FormFeminine, Nominative, Singular
श्लाघाself-praise, boasting
श्लाघा:
Karta
TypeNoun
Rootश्लाघा
FormFeminine, Nominative, Singular
विद्यायाःof knowledge/learning
विद्यायाः:
TypeNoun
Rootविद्या
FormFeminine, Genitive, Singular
शत्रवःenemies
शत्रवः:
Karta
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Nominative, Plural
त्रयःthree
त्रयः:
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine, Nominative, Plural

विदुर उवाच

V
Vidura

Educational Q&A

Guard the mind and speech: envy leads to ruin, excessive talk destroys prosperity, and learning is obstructed by not serving/listening to elders, by impatient haste, and by self-praise.

In Udyoga Parva, as tensions rise before the Kurukṣetra war, Vidura offers moral and practical counsel (nīti) to restrain harmful tendencies that corrode judgment, relationships, and the capacity to learn from wise guidance.