Udyoga Parva, Adhyaya 31 — Yudhiṣṭhira’s Instructions to Sañjaya
Peace Appeal and Five-Village Proposal
नरश्रेष्ठी इस समय रथके वेगसे हिलने-डुलनेके कारण मैं थक गया हूँ, यदि आज्ञा हो तो सोनेके लिये जाऊँ। प्रातःकाल जब सभी कौरव सभामें एकत्र होंगे, उस समय वे अजातशत्रु युधिष्ठिरके वचन सुनेंगे ।। धृतराष्ट उवाच अनुज्ञातो<स्यावसथं परेहि प्रपद्यस्व शयनं सूतपुत्र । प्रात: श्रोतार: कुरव: सभाया- मजातकशत्रोर्वचनं त्वयोक्तम्,धृतराष्ट्रने कहा--सूतपुत्र! मैं आज्ञा देता हूँ, तुम अपने घर जाओ और शयन करो। सबेरे सब कौरव सभामें एकत्र हो तुम्हारे मुखसे अजातशत्रु युधिष्ठिरके संदेशको सुनेंगे इति श्रीमहा भारते उद्योगपर्वणि सञ्जययानपर्वणि धृतराष्ट्रसंजयसंवादे द्वात्रिंशोड्थ्याय: इस प्रकार श्रीमह्ााभारत उद्योगपर्वके अन्तर्गत संजययानपर्वमें धृतराष्रसंजयसंवादविषयक बत्तीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
dhṛtarāṣṭra uvāca | anujñāto 'sy āvasathaṃ parehi prapadyasva śayanaṃ sūtaputra | prātaḥ śrotāraḥ kuravaḥ sabhāyām ajātaśatror vacanaṃ tvayoktam ||
“Wahai insan terbaik, pada saat ini aku telah letih kerana digoncang oleh laju kereta; jika diizinkan, aku hendak pergi tidur untuk berehat. Pada waktu pagi, apabila semua Kaurava berhimpun di balairung, mereka akan mendengar kata-kata Ajātaśatru Yudhiṣṭhira.” Dhṛtarāṣṭra berkata: “Wahai anak Sūta, engkau diizinkan—pergilah ke tempat penginapanmu dan beristirahatlah. Pada waktu fajar, ketika kaum Kuru berkumpul di balairung diraja, mereka akan mendengar dari mulutmu pesanan yang diucapkan oleh Ajātaśatru (Yudhiṣṭhira).”
धृतराष्ट उवाच
Even at a tense political moment, royal conduct emphasizes order, propriety, and accountability: the messenger rests, then delivers the message publicly before the assembled Kurus, ensuring transparency and collective hearing.
Dhṛtarāṣṭra dismisses Sañjaya for the night, instructing him to go to his lodging and sleep. He plans that at dawn, in the Kuru assembly hall, the gathered Kurus will hear Yudhiṣṭhira’s message as delivered by Sañjaya.