Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Udyoga Parva, Adhyaya 31 — Yudhiṣṭhira’s Instructions to Sañjaya

Peace Appeal and Five-Village Proposal

कुले जातो बलवान्‌ यो यशस्वी बहुश्ुतः सुखजीवी यतात्मा । धर्माधर्मो ग्रथितौ यो बिभर्ति स हास्य दिष्टस्य वशादुपैति,जो कुलीन, बलवान, यशस्वी, बहुज्ञ विद्वान, सुखजीवी और मनको वशमें रखनेवाला है तथा जो परस्पर गुँथे हुए धर्म और अधर्मको धारण करता है, वही भाग्यवश अभीष्ट गुण- सम्पत्ति प्राप्त करता है

sañjaya uvāca |

kule jāto balavān yo yaśasvī bahuśrutaḥ sukhajīvī yatātmā |

dharmādharmau grathitau yo bibharti sa hāsya diṣṭasya vaśādupaiti ||

Sañjaya berkata: Sesiapa yang lahir daripada keturunan mulia, kuat, termasyhur, luas ilmunya, hidup senang, dan mampu mengawal diri—serta memikul dalam dirinya jalinan dharma dan adharma yang bersimpul-simpul—orang demikian, oleh kuasa takdir, memperoleh anugerah dan sifat yang dihajati.

कुलेin a family
कुले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुल
FormNeuter, Locative, Singular
जातःborn
जातः:
Karta
TypeAdjective
Rootजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
बलवान्strong
बलवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबलवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
यशस्वीfamous, illustrious
यशस्वी:
Karta
TypeAdjective
Rootयशस्विन्
FormMasculine, Nominative, Singular
बहुश्रुतःmuch-learned
बहुश्रुतः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहुश्रुत
FormMasculine, Nominative, Singular
सुखजीवीliving happily / having an easy life
सुखजीवी:
Karta
TypeAdjective
Rootसुखजीविन्
FormMasculine, Nominative, Singular
यतात्माself-controlled
यतात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootयतात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्माधर्मौdharma and adharma
धर्माधर्मौ:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म + अधर्म
FormMasculine, Nominative, Dual
ग्रथितौinterwoven, entwined
ग्रथितौ:
Karma
TypeAdjective
Rootग्रथ्
FormMasculine, Nominative, Dual
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
बिभर्तिbears, carries, upholds
बिभर्ति:
TypeVerb
Rootभृ
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
indeed
:
TypeIndeclinable
Root
अस्यof him/this
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
दिष्टस्यof fate, of destiny
दिष्टस्य:
TypeNoun
Rootदिष्ट
FormNeuter, Genitive, Singular
वशात्due to the power/control (of)
वशात्:
Apadana
TypeNoun
Rootवश
FormMasculine, Ablative, Singular
उपैतिattains, reaches
उपैति:
TypeVerb
Rootउप + इ
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya

Educational Q&A

Even when a person possesses ideal social and personal virtues—noble birth, strength, fame, learning, comfort, and self-restraint—human conduct still contains a complex mixture of dharma and adharma; nevertheless, outcomes often depend on diṣṭa (destiny), which can grant or withhold the wished-for attainments.

Sañjaya offers a reflective observation about character and fortune in the Udyoga Parva’s pre-war deliberations, emphasizing how destiny influences the acquisition of desired qualities and prosperity, even in those who appear exemplary yet carry mixed moral impulses.