Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Udyoga-parva Adhyāya 28: Dharmādharmalakṣaṇa in Āpad

Crisis-Discernment of Right and Wrong

अस्मिन्‌ पदे युध्यतां नो वधो5पि श्लाघ्य: पित्रयं परराज्याद्‌ विशिष्टम्‌ । एतान्‌ धर्मान्‌ कौरवाणां पुराणा- नाचक्षीथा: संजय राजमध्ये,सूत! इस राज्यभागकी प्राप्तिके लिये युद्ध करते हुए हमलोगोंका वध हो जाय तो वह भी हमारे लिये स्पृहणीय ही है। बाप-दादोंका राज्य पराये राज्यकी अपेक्षा श्रेष्ठ है। संजय! तुम राजाओंकी मण्डलीमें राजाओंके इन प्राचीन धर्मोंका कौरवोंके समक्ष वर्णन करना

asmin pade yudhyatāṁ no vadho 'pi ślāghyaḥ pitryaṁ pararājyād viśiṣṭam | etān dharmān kauravāṇāṁ purāṇān ācakṣīthāḥ sañjaya rājamadhye, sūta ||

Jika ketika berjuang menuntut bahagian yang sah ini kami terbunuh sekalipun, kematian itu pun mulia bagi kami. Kerajaan warisan leluhur lebih utama daripada kerajaan milik orang lain. Maka, wahai Sanjaya—wahai sūta—nyatakanlah di tengah perhimpunan para raja akan dharma-dharma purba ini, kewajipan tradisi kaum Kaurava.

अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
पदेposition/step (matter)
पदे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपद
FormNeuter, Locative, Singular
युध्यताम्let (them/us) fight
युध्यताम्:
Karta
TypeVerb
Rootयुध्
FormImperative, Third, Plural, Atmanepada
नःof us/our
नः:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Plural
वधःdeath/slaying
वधः:
Karta
TypeNoun
Rootवध
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
श्लाघ्यःpraiseworthy
श्लाघ्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्लाघ्य
FormMasculine, Nominative, Singular
पित्र्यम्ancestral (inheritance/kingdom)
पित्र्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपित्र्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
परराज्यात्than another's kingdom
परराज्यात्:
Apadana
TypeNoun
Rootपर-राज्य
FormNeuter, Ablative, Singular
विशिष्टम्superior/distinguished
विशिष्टम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविशिष्ट
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
एतान्these
एतान्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
धर्मान्duties/laws
धर्मान्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Accusative, Plural
कौरवाणाम्of the Kauravas
कौरवाणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Genitive, Plural
पुराणान्ancient/old
पुराणान्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुराण
FormMasculine, Accusative, Plural
आचक्षीथाःyou should relate/tell
आचक्षीथाः:
Karta
TypeVerb
Rootआ-चक्ष्
FormPerfect (periphrastic sense)/Injunctive-like usage, Second, Singular, Atmanepada
संजयO Sanjaya
संजय:
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Vocative, Singular
राजमध्येin the midst of kings/at the royal assembly
राजमध्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराज-मध्य
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
सूतO charioteer/bard
सूत:
TypeNoun
Rootसूत
FormMasculine, Vocative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva
S
Sañjaya
K
Kauravas
A
assembly of kings (rājamadhya)

Educational Q&A

The verse frames fighting for one’s rightful ancestral share as a dharmic obligation: even death incurred in such a struggle is considered honorable, and inherited legitimacy (pitrya-rājya) is valued above acquiring or accepting another’s kingdom.

Vāyudeva instructs Sañjaya, in his role as messenger and court narrator, to proclaim before the gathered kings the Kauravas’ ancient codes of conduct—arguing that the claim to ancestral rule justifies steadfastness in conflict, even at the cost of life.