Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

भीष्मस्वप्न-स्मृत्युपाख्यानम् | Bhīṣma’s Dream-Linked Recollection of the Paraśurāma Combat

तदनन्तर वह सिद्धों और चारणोंद्वारा सेवित वत्सदेशकी भूमिमें गयी और वहाँ पुण्यशील तपस्वी महात्माओंके आश्रमोंमें विचरने लगी। काशिराजकी वह कन्या दिन-रात वहाँके पुण्य तीर्थोमें स्नान करती और अपनी इच्छाके अनुसार सर्वत्र विचरती रहती थी ।। नन्दाश्रमे महाराज तथोलूकाश्रमे शुभे | चवनस्याश्रमे चैव ब्रह्मण: स्थान एव च,महाराज! शुभकारक नन्दाश्रम, उलूकाश्रम, च्यवनाश्रम, ब्रह्मस्थान, देवताओंके यज्ञस्थान प्रयाग, देवारण्य, भोगवती, कौशिकाश्रम, माण्डव्याश्रम, दिलीपाश्रम, रामह्नद और पैलगर्गाश्रम--क्रमश: इन सभी तीर्थोंमें उन दिनों काशिराजकी कन्याने कठोर व्रतका आश्रय ले स्नान किया

tad-anantaraṃ sā siddhaiś cāraṇaiś ca sevitaṃ vatsadeśasya bhūmiṃ gatvā tatra puṇyaśīlānām tapasvināṃ mahātmanām āśrameṣu vicacāra. kāśirājasya sā kanyā divā-rātrau tatra-tatra puṇyatīrtheṣu snātvā yathā-kāmaṃ sarvatrāvicacāra. nandāśrame mahārāja tatholūkāśrame śubhe | cyavanasya āśrame caiva brahmaṇaḥ sthāna eva ca || prayāge devayajñasthāne devāraṇye bhogavatyāṃ kauśikāśrame māṇḍavyāśrame dilīpāśrame rāma-hrade pailagargāśrame ca kramāt | etāni sarvāṇi tīrthāni sā kāśirājakanyā tadā kaṭhoravrataṃ samāśritya snātvā vicacāra ||

Sesudah itu, dengan diiringi para Siddha dan Cāraṇa, dia pergi ke negeri Vatsa dan bergerak di antara pertapaan para resi agung yang suci laku dan keras tapa. Puteri raja Kāśī itu mandi siang dan malam di tīrtha-tīrtha yang berpahala, dan mengembara ke mana-mana menurut kehendaknya. Wahai Baginda, setelah mengambil nazar yang berat, dia mandi menurut tertib di Nandā-āśrama yang membawa tuah, Ulūka-āśrama yang suci, pertapaan Cyavana, Brahmā-sthāna, Prayāga—tapak korban para dewa—Devāraṇya, Bhogavatī, pertapaan Kauśika, pertapaan Māṇḍavya, pertapaan Dilīpa, Rāma-hrada, dan pertapaan Paila-Garga.

नन्दाश्रमेin Nanda’s hermitage
नन्दाश्रमे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनन्द-आश्रम
FormMasculine, Locative, Singular
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहा-राजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
तथाand likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
उलूकाश्रमेin Ulūka’s hermitage
उलूकाश्रमे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootउलूक-आश्रम
FormMasculine, Locative, Singular
शुभेauspicious (place)
शुभे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootशुभ
FormMasculine, Locative, Singular
चवनस्यof Cyavana
चवनस्य:
TypeNoun
Rootचवन
FormMasculine, Genitive, Singular
आश्रमेin the hermitage
आश्रमे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआश्रम
FormMasculine, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
ब्रह्मणःof Brahman / of the sacred (Brahmā)
ब्रह्मणः:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormNeuter, Genitive, Singular
स्थानplace/abode
स्थान:
TypeNoun
Rootस्थान
FormNeuter, Nominative, Singular
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root

राम उवाच

R
Rāma (speaker)
K
Kāśirāja (king of Kāśī)
K
Kāśirāja’s daughter (the princess)
S
Siddhas
C
Cāraṇas
V
Vatsadeśa (Vatsa country)
N
Nandāśrama
U
Ulūkāśrama
C
Cyavana (sage) / Cyavanāśrama
B
Brahmasthāna (Brahmā’s sacred place)
P
Prayāga
D
Devāraṇya
B
Bhogavatī
K
Kauśikāśrama (associated with Kauśika/Viśvāmitra tradition)
M
Māṇḍavyāśrama (associated with Māṇḍavya)
D
Dilīpāśrama (associated with Dilīpa)
R
Rāma-hrada
P
Paila-Gargāśrama (associated with Paila and/or Garga)