Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Udyoga Parva, Adhyāya 148: Vāsudeva’s Report—Mobilization and the Nīti Sequence

Sāma–Bheda–Daṇḍa

देवापिस्तु महातेजास्त्वग्दोषी राजसत्तम: । धार्मिक: सत्यवादी च पितु: शुश्रूषणे रत:,“नृपश्रेष्ठ देवापि महान्‌ तेजस्वी होते हुए भी चर्मरोगसे पीड़ित थे। वे धार्मिक, सत्यवादी, पिताकी सेवामें तत्पर, साधु पुरुषोंद्वारा सम्मानित तथा नगर एवं जनपद- निवासियोंके लिये आदरणीय थे। देवापिने बालकोंसे लेकर वृद्धोंतक सभीके हृदयमें अपना स्थान बना लिया था

devāpis tu mahātejāstvagdoṣī rājasattamaḥ | dhārmikaḥ satyavādī ca pituḥ śuśrūṣaṇe rataḥ ||

Vāyu berkata: “Devāpi, walaupun seorang yang bersinar megah dan yang terbaik antara raja-raja, telah ditimpa penyakit pada kulit. Namun demikian, baginda tetap berpegang pada dharma, teguh pada kebenaran, dan berbahagia dalam khidmat kepada ayahandanya—menunjukkan bahawa keunggulan akhlak dan kewajipan bakti anak dapat tetap bersinar meski jasad dibebani sakit.”

देवापिःDevāpi (proper name)
देवापिः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवापि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
महातेजाःof great splendor/energy
महातेजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहातेजस् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वक्दोषीhaving a skin-disease/skin defect
त्वक्दोषी:
Karta
TypeAdjective
Rootत्वक्दोषिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
राजसत्तमःbest of kings
राजसत्तमः:
Karta
TypeNoun
Rootराजसत्तम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
धार्मिकःrighteous
धार्मिकः:
Karta
TypeAdjective
Rootधार्मिक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्यवादीtruth-speaking
सत्यवादी:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्यवादिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पितुःof (his) father
पितुः:
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
शुश्रूषणेin service/attendance
शुश्रूषणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशुश्रूषण (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
रतःengaged/devoted
रतः:
Karta
TypeAdjective
Rootरत (क्त-प्रत्ययान्त, √रम्)
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)
D
Devāpi
F
father of Devāpi (unnamed)

Educational Q&A

The verse highlights that dharma and truthfulness are not diminished by physical affliction; a ruler’s true excellence is shown through ethical conduct and devoted service—especially filial service.

Vāyu describes King Devāpi: despite suffering from a skin disease, he is portrayed as an exemplary king—righteous, truthful, and devoted to serving his father—setting up a moral exemplar within the Udyoga Parva discourse.