Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

Udyoga-parva Adhyāya 123 — Bhīṣma–Droṇa–Vidura Upadeśa to Duryodhana

Keśava-vākya aftermath

दृश्यतां वा पुमान्‌ कश्चित्‌ समग्रे पार्थिवे बले । योअर्जुनं समरे प्राप्य स्वस्तिमानाव्रजेद्‌ गृहान्‌,“राजाओंकी इन सम्पूर्ण सेनाओंमें किसी ऐसे पुरुषपर दृष्टिपात तो करो, जो युद्धमें अर्जुनका सामना करके कुशलपूर्वक अपने घर लौट सके?

dṛśyatāṃ vā pumān kaścit samagre pārthive bale | yo 'rjunaṃ samare prāpya svastimān āvrajed gṛhān ||

Vaiśampāyana berkata: “Lihatlah dengan teliti dalam seluruh bala tentera para raja ini—adakah seorang lelaki yang, setelah bertemu Arjuna di medan perang, dapat pulang ke rumah dengan selamat tanpa cedera?”

दृश्यताम्let (him) be seen / let (one) be pointed out
दृश्यताम्:
Karma
TypeVerb
Rootदृश्
FormLot, Atmanepada, 3, 1, Karmani (passive)
वाor / indeed
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
पुमान्a man
पुमान्:
Karta
TypeNoun
Rootपुमांस्
FormMasculine, Nominative, Singular
कश्चित्someone / any (one)
कश्चित्:
Karta
TypePronoun
Rootकश्चित्
FormMasculine, Nominative, Singular
समग्रेin the entire / whole
समग्रे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसमग्र
FormNeuter, Locative, Singular
पार्थिवेroyal / of kings
पार्थिवे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपार्थिव
FormNeuter, Locative, Singular
बलेin the army/force
बले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Locative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अर्जुनम्Arjuna
अर्जुनम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Accusative, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
प्राप्यhaving encountered / having met
प्राप्य:
TypeVerb
Rootप्र-आप्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
स्वस्तिमान्safe, unharmed
स्वस्तिमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootस्वस्तिमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
आव्रजेत्might return / could go back
आव्रजेत्:
TypeVerb
Rootआ-व्रज्
FormVidhi-lin, Parasmaipada, 3, 1
गृहान्to (his) homes
गृहान्:
Karma
TypeNoun
Rootगृह
FormMasculine, Accusative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Arjuna
R
royal armies (pārthiva bala)
H
home (gṛha)