Shloka 14
Udyoga Parva, Adhyāya 106: Pūrva-Diśa Praśaṃsā
Praise and Primacy of the Eastern Quarter
Devanagari script
अहं तु विबुधश्रेष्ठं देवं त्रिभुवनेश्वरम् । विष्णुं गच्छाम्यहं कृष्णं गतिं गतिमतां वरम्,“अब मैं त्रिभुवनके स्वामी एवं जंगम जीवोंके सर्वश्रेष्ठ आश्रय सुरश्रेष्ठ सच्चिदानन्दघन भगवान् विष्णुकी शरणमें जाता हूँ
Transliteration
ahaṃ tu vibudhaśreṣṭhaṃ devaṃ tribhuvaneśvaram | viṣṇuṃ gacchāmy ahaṃ kṛṣṇaṃ gatiṃ gatimatāṃ varam ||
Translation
Nārada berkata: “Adapun aku, kini aku pergi berlindung kepada Vishnu—Kṛṣṇa—yang termulia antara para dewa, Penguasa tiga alam, dan tujuan tertinggi bagi mereka yang menempuh jalan yang luhur.”
Word by Word
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विबुधश्रेष्ठम्the best among the gods
विबुधश्रेष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविबुध-श्रेष्ठ
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
देवम्god, deity
देवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
त्रिभुवन-ईश्वरम्lord of the three worlds
त्रिभुवन-ईश्वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootत्रिभुवन-ईश्वर
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विष्णुम्Vishnu
विष्णुम्:
Karma
TypeNoun
Rootविष्णु
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गच्छामिI go / I seek refuge (go to)
गच्छामि:
TypeVerb
Rootगम्
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचन
कृष्णम्Krishna
कृष्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्ण
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गतिम्refuge, goal, course
गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गतिमताम्of those who have movement/going (i.e., living beings)
गतिमताम्:
TypeAdjective
Rootगतिमत्
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
वरम्best, excellent
वरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवर
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Speaker
नारद उवाच
Characters & Entities
N
NāradaV
ViṣṇuK
KṛṣṇaT
Tribhuvana (the three worlds)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes