Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Udyoga Parva Adhyāya 103: Garuḍa’s Protest, Viṣṇu’s Demonstration, and Counsel Toward Śama

शक्रस्थायं सखा चैव मन्त्री सारथिरेव च । अल्पान्तरप्रभावश्नल वासवेन रणे रणे,इन्द्रके मित्र, मन्‍त्री और सारथि सब कुछ यही हैं। प्रत्येक युद्धमें ये इन्द्रके साथ रहते हैं। इनका प्रभाव इन्द्रसे कुछ ही कम है

śakrasyāyaṃ sakhā caiva mantrī sārathir eva ca | alpāntara-prabhāvaś ca vāsavena raṇe raṇe ||

Nārada berkata: “Dialah benar-benar sahabat karib Śakra—penasihatnya, bahkan juga kusirnya. Dalam setiap peperangan dia berdiri di sisi Vāsava; kekuatannya hanya sedikit kurang daripada Indra.”

शक्रस्थायम्the one stationed with Śakra (Indra)
शक्रस्थायम्:
Karma
TypeNoun
Rootशक्रस्थाय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
सखाfriend
सखा:
Karta
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
मन्त्रीminister/counsellor
मन्त्री:
Karta
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सारथिःcharioteer
सारथिः:
Karta
TypeNoun
Rootसारथि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
अल्पान्तरप्रभावश्नलwhose power is only slightly less (than another's)
अल्पान्तरप्रभावश्नल:
Karta
TypeAdjective
Rootअल्पान्तरप्रभावश्नल (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
वासवेनby/with Vāsava (Indra)
वासवेन:
Karana
TypeNoun
Rootवासव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
रणेin battle (again; distributive: in every battle)
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
Ś
Śakra (Indra)
V
Vāsava (Indra)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical and political value of steadfast companionship: a ruler’s strength is amplified by a trusted ally who can serve as friend, adviser, and practical support in crisis—so close in capability that the difference in power is minimal.

Nārada is describing a particular figure’s exceptional closeness to Indra (Śakra/Vāsava), emphasizing that this person accompanies Indra in every battle and functions simultaneously as confidant, minister, and charioteer, nearly matching Indra’s own might.