Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Svargārohaṇa-parva Adhyāya 2 — Yudhiṣṭhira’s Inquiry for His Kin and the Vision of a Punitive Realm

युद्धके बाद जब मैं अपने मृत सम्बन्धियोंको जलाञज्जलि दे रहा था उस समय मेरी माता कुन्तीने कहा था--“बेटा! कर्णको भी जलाञ्जलि देना।” माताकी यह बात सुनकर मुझे मालूम हुआ कि महात्मा कर्ण मेरे ही भाई थे। तबसे मुझे उनके लिये बड़ा दुःख होता है ।।

yudhiṣṭhira uvāca |

yuddhake bāda jaba maiṃ apane mṛta sambandhiyoṃ ko jalāñjali de rahā thā usa samaya merī mātā kuntī ne kahā thā— “beṭā! karṇa ko bhī jalāñjali denā।” mātā kī yaha bāta sunkara mujhe mālūm huā ki mahātmā karṇa mere hī bhāī the। tabse mujhe unke liye baṛā duḥkha hotā hai॥

idaṃ ca paritapyāmi punaḥ punar ahaṃ surāḥ |

yan mātuḥ sadṛśau pādau tasyāham amitātmanaḥ |

devatāo! yaha socakara to maiṃ aura bhī paścāttāpa kartā rahtā hūṃ ki “mahāmanā karṇa ke donoṃ caraṇoṃ ko mātā kuntī ke caraṇoṃ ke samān dekhkar bhī maiṃ kyoṃ nahīṃ śatrudala-mardana karṇa kā anugāmī ho gayā?” yadi karṇa hamāre sātha hote to hameṃ indra bhī yuddha meṃ parāsta nahīṃ kara sakte।

Yudhiṣṭhira berkata: Selepas perang, ketika aku mempersembahkan upacara air suci kepada sanak saudara yang telah gugur, ibuku Kuntī berkata kepadaku, “Anakku, persembahkan juga libasi untuk Karṇa.” Mendengar kata-kata itu, barulah aku mengetahui bahawa Karṇa yang berhati agung itu ialah saudaraku sendiri. Sejak saat itu, dukacita terhadapnya menekan jiwaku dengan berat. Dan wahai para dewa, aku terbakar oleh penyesalan berulang-ulang dengan fikiran ini: meskipun aku melihat bahawa kedua-dua kaki insan mulia yang berjiwa tak terukur itu serupa dengan kaki ibuku Kuntī, mengapa aku tidak menjadi pengikut Karṇa, penghancur bala tentera musuh? Andai Karṇa berdiri bersama kami, bahkan Indra pun tidak akan mampu menewaskan kami di medan perang.

इदम्this (thing)
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
परितप्यामिI grieve / I repent
परितप्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootपरि-तप्
FormPresent (Lat), First, Singular, Parasmaipada
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormCommon, Nominative, Singular
सुराःO gods
सुराः:
TypeNoun
Rootसुर
FormMasculine, Vocative, Plural
यत्that (fact) that
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
मातुःof (my) mother
मातुः:
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Genitive, Singular
सदृशौsimilar
सदृशौ:
TypeAdjective
Rootसदृश
FormMasculine, Nominative, Dual
पादौtwo feet
पादौ:
Karta
TypeNoun
Rootपाद
FormMasculine, Nominative, Dual
तस्यof him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormCommon, Nominative, Singular
अमितात्मनःof the immeasurable-souled (great one)
अमितात्मनः:
TypeAdjective
Rootअमितात्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
K
Kuntī
K
Karṇa
I
Indra
T
the gods (surāḥ)
J
jalāñjali (funerary water-offering)