Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

अरण्यवृत्ति-वैराग्योपदेशः | Forest Discipline and the Program of Non-Attachment

जड़माजड़मान्‌ सर्वानविहिंसं श्चतुर्विधान्‌ प्रजा: सर्वा: स्वधर्मस्था: सम: प्राणभूत: प्रति,चार प्रकारके समस्त चराचर प्राणियोंमेंसे किसीकी हिंसा नहीं करूँगा। अपने-अपने धर्ममें स्थित हुई समस्त प्रजाओं तथा सम्पूर्ण प्राणियोंके प्रति समभाव रखूँगा

yudhiṣṭhira uvāca | jaḍam ajaḍamān sarvān avihiṃsāṃś caturvidhān prajāḥ sarvāḥ svadharmasthāḥ samaḥ prāṇabhūteṣu prati |

Yudhiṣṭhira berkata: “Dalam kalangan semua makhluk—baik yang tumpul akal mahupun yang tajam budi—dan dalam empat golongan rakyat, aku tidak akan mencederakan sesiapa pun. Terhadap segala makhluk dan segala komuniti, masing-masing teguh pada dharma (tugas)nya, aku akan memelihara pandangan yang seimbang, memperlakukan setiap yang bernyawa dengan adil tanpa memihak.”

जडम्the inert (non-moving)
जडम्:
Karma
TypeAdjective
Rootजड
FormNeuter, Accusative, Singular
अजडम्the non-inert (moving)
अजडम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअजड
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
अविहिंसन्not harming; non-violent
अविहिंसन्:
Karma
TypeAdjective
Rootअविहिंसत्
FormMasculine, Accusative, Plural
चतुर्विधान्of four kinds
चतुर्विधान्:
Karma
TypeAdjective
Rootचतुर्विध
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रजाःsubjects; creatures
प्रजाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Nominative, Plural
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Nominative, Plural
स्वधर्मस्थाःabiding in their own duties
स्वधर्मस्थाः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्वधर्मस्थ
FormFeminine, Nominative, Plural
समःequal; impartial
समः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम
FormMasculine, Nominative, Singular
प्राणभूतःas living beings; as life-forms
प्राणभूतः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्राणभूत
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतिtowards; with regard to
प्रति:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootप्रति

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
P
prajāḥ (subjects/people)
P
prāṇabhūtāni (living beings)