Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

राष्ट्रगुप्ति-संग्रहः

Protection of the Realm and Principles of Revenue & Local Administration

नगरे नगरे वा स्यादेक: सर्वार्थचिन्तक:,अथवा प्रत्येक नगरमें एक ऐसा अधिकारी होना चाहिये, जो सभी कार्योंका चिन्तन और निरीक्षण कर सके। जैसे कोई भयंकर ग्रह आकाशमें नक्षत्रोंक ऊपर स्थित हो परिभ्रमण करता है, उसी प्रकार वह अधिकारी उच्चतम स्थानपर प्रतिष्ठित होकर उन सभी सभासद्‌ आदिके निकट परिभ्रमण करे और उनके कार्योकी जाँच-पड़ताल करता रहे

nagarae nagarae vā syād ekaḥ sarvārtha-cintakaḥ | athavā pratyeka-nagare ekam evaṃ-vidham adhikārī bhavet, yaḥ sarva-kāryāṇāṃ cintanaṃ nirīkṣaṇaṃ ca kuryāt | yathā kaścid bhayaṅkaraḥ graha ākāśe nakṣatrāṇām upari sthitaḥ paribhramati, tathā sa adhikārī uttama-sthāne pratiṣṭhitaḥ sarveṣāṃ sabhāsad-ādīnām antike paribhraman teṣāṃ kāryāṇāṃ parīkṣāṃ nirantaraṃ kuryāt ||

Bhīṣma berkata: “Di setiap kota hendaklah ada seorang penyelia tunggal yang menimbang setiap perkara dan mengawasi segala urusan. Ditempatkan di kedudukan tertinggi, dia harus bergerak di antara para anggota majlis dan pegawai-pegawai lain, sentiasa memeriksa tingkah laku mereka serta pelaksanaan tugas—seperti sebuah planet yang menggerunkan, terletak di atas gugusan bintang, beredar di langit. Ajarannya ialah: ketertiban awam bergantung pada pengawasan yang waspada, tidak memihak, dan pertanggungjawaban yang berterusan dalam pentadbiran.”

नगरेin a city
नगरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनगर
FormNeuter, Locative, Singular
नगरेin a city
नगरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनगर
FormNeuter, Locative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
स्यात्should be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative, 3rd, Singular, Parasmaipada
एकःone (single person)
एकः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वार्थचिन्तकःone who considers all matters
सर्वार्थचिन्तकः:
Karta
TypeNoun
Rootसर्वार्थचिन्तक
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
C
city (nagara)
S
superintendent/official (adhikārī)
C
councillors/assembly members (sabhāsad)
P
planet (graha)
C
constellations (nakṣatra)
S
sky (ākāśa)