Previous Verse

Shloka 85

Vyavahāra-Śuddhi and Rājadharma: Clean Administration, Counsel, and Proportional Punishment

Chapter 86

निष्पाप युधिष्ठिर! यह नीतिशास्त्रका तत्त्व है, जिसे मैंने तुम्हें बताया है। किसीपर भी पूरा विश्वास न करना नरेशोंका परम गोपनीय गुण बताया जाता है ।। इति श्रीमहाभारते शान्तिपर्वणि राजधर्मानुशासनपर्वणि अमात्यवि भागे पज्चाशीतितमो<ध्याय:

niṣpāpa yudhiṣṭhira! etan nītiśāstrasya tattvaṃ mayā te kathitam | kasyāpi pūrṇaṃ viśvāsaṃ na kartavyaṃ—nareśānāṃ parama-gopyaḥ guṇa iti kathyate ||

Bhishma berkata: “Wahai Yudhishthira yang suci daripada dosa, inilah inti pati ilmu nīti (etika politik) yang telah aku jelaskan kepadamu. Seorang raja tidak wajar menaruh kepercayaan sepenuhnya kepada sesiapa; kewaspadaan sedemikian disebut sebagai sifat paling rahsia dan paling penting bagi seorang pemerintah.”

निष्पापO sinless one
निष्पाप:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनिष्पाप
FormMasculine, Vocative, Singular
युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Vocative, Singular
एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
नीतिशास्त्रस्यof the science of polity
नीतिशास्त्रस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनीतिशास्त्र
FormNeuter, Genitive, Singular
तत्त्वम्principle; essence
तत्त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootतत्त्व
FormNeuter, Nominative, Singular
यत्which
यत्:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअहम्
FormInstrumental, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
उक्तम्said; told
उक्तम्:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormNeuter, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
not
:
TypeIndeclinable
Root
कस्मिन्in anyone; on anyone
कस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
अपिeven; also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सम्पूर्णम्complete; full
सम्पूर्णम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसम्पूर्ण
FormNeuter, Accusative, Singular
विश्वासम्trust; confidence
विश्वासम्:
Karma
TypeNoun
Rootविश्वास
FormMasculine, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
कर्तव्यम्should be done; ought to be made
कर्तव्यम्:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
FormNeuter, Nominative, Singular, तव्यत् (gerundive/obligative)
नरेशानाम्of kings
नरेशानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनरेश
FormMasculine, Genitive, Plural
परमःsupreme; highest
परमः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरम
FormMasculine, Nominative, Singular
गोपनीयःto be kept secret; confidential
गोपनीयः:
Karta
TypeAdjective
Rootगोपनीय
FormMasculine, Nominative, Singular, अनीयर्/यत् (to be kept secret)
गुणःquality; trait
गुणः:
Karta
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
श्रीमहाभारतेin the Mahābhārata
श्रीमहाभारते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहाभारत
FormNeuter, Locative, Singular
शान्तिपर्वणिin the Śānti-parvan
शान्तिपर्वणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशान्तिपर्वन्
FormNeuter, Locative, Singular
राजधर्मानुशासनपर्वणिin the Rājadharmānuśāsana-parvan
राजधर्मानुशासनपर्वणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजधर्मानुशासनपर्वन्
FormNeuter, Locative, Singular
अमात्यविभागेin the section on ministers' division
अमात्यविभागे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअमात्यविभाग
FormMasculine, Locative, Singular
पञ्चाशीतितमःeighty-fifth
पञ्चाशीतितमः:
Karta
TypeAdjective
Rootपञ्चाशीतितम
FormMasculine, Nominative, Singular
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta
TypeNoun
Rootअध्याय
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
Y
Yudhiṣṭhira
N
nareśa (king/ruler)