Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

Mantri-Parīkṣā — Testing Ministers, Securing Counsel, and Ethical Criteria for Advisers (अध्याय ८४)

ज्ञानविज्ञानसम्पन्न: प्रकृतिज्ञ: परात्मनो: । सुहृदात्मसमो राज्ञ: स मन्त्र श्रोतुमहति,जो ज्ञान-विज्ञानसे सम्पन्न, अपने और शशत्रुओंके पक्षके लोगोंकी प्रकृतिको परखनेवाला तथा राजाका अपने आत्माके समान अभिन्न सुहृद्‌ हो, वह गुप्त मन्त्रणा सुननेका अधिकारी है

jñāna-vijñāna-sampannaḥ prakṛti-jñaḥ parātmanoḥ | suhṛd ātma-samaḥ rājñaḥ sa mantraṃ śrotum arhati ||

Bhishma bersabda: Hanya orang yang lengkap dengan ilmu dan kebijaksanaan praktis, yang mampu menilai dengan tepat tabiat pihak sendiri dan pihak lawan, serta menjadi sahabat yang benar-benar menghendaki kebaikan raja—akrab dan dipercayai seperti diri raja sendiri—layak mendengar musyawarah rahsia baginda. Pendengar sedemikian memelihara dasar negara dengan kesetiaan, ketajaman budi, dan kekangan moral.

ज्ञानविज्ञानसम्पन्नःendowed with knowledge and discernment
ज्ञानविज्ञानसम्पन्नः:
Karta
TypeAdjective
Rootज्ञान-विज्ञान-सम्पन्न
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रकृतिज्ञःknower of (people's) nature/temperament
प्रकृतिज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रकृति-ज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
परात्मनःof the supreme self / of the highest spirit
परात्मनः:
TypeNoun
Rootपर-आत्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
सुहृत्a well-wisher, friend
सुहृत्:
Karta
TypeNoun
Rootसुहृत्
FormMasculine, Nominative, Singular
आत्मसमःequal to (one's) own self; as dear as oneself
आत्मसमः:
Karta
TypeAdjective
Rootआत्म-सम
FormMasculine, Nominative, Singular
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
मन्त्रंsecret counsel, consultation
मन्त्रं:
Karma
TypeNoun
Rootमन्त्र
FormMasculine, Accusative, Singular
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
TypeVerb
Rootश्रु
FormTumun (infinitive), Parasmaipada (usage-neutral for infinitive)
अर्हतिis entitled/deserves
अर्हति:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
K
king (rājā)