राजवृत्त-रक्षा-प्रणिधि-षाड्गुण्योपदेशः
Royal Conduct, Protection, Intelligence, and Policy Measures
ममेदमिति लोके5स्मिन् न भवेत् सम्परिग्रह: । नदारा न च पुत्र: स्यान्न धनं न परिग्रह: । विष्वग्लोप: प्रवर्तेत यदि राजा न पालयेत्
mamedam iti loke 'smin na bhavet samparigrahaḥ | na dārā na ca putraḥ syān na dhanaṃ na parigrahaḥ | viśvag-lopaḥ pravarteta yadi rājā na pālayet |
Vasumanā berkata: “Di dunia ini, rasa ‘ini milikku’ tidak akan dapat bertahan sebagai milikan yang tetap. Tiadalah isteri yang terjamin, tiadalah anak, tiadalah kekayaan, tiadalah harta benda sama sekali. Jika raja tidak melindungi dan memerintah, maka rompakan dan kehilangan akan merebak ke segala penjuru.”
वसुमना उवाच
The verse teaches that stable social life—family security and the very possibility of lawful ownership—depends on the king’s protective governance; without it, disorder and widespread plunder prevail.
Vasumanā is explaining a principle of rājadharma in Śānti Parva: the ruler’s duty to protect is the foundation for peace, security, and legitimate possession in society.