Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Kṣātra-Dharma, Daṇḍanīti, and Social Order

Indra–Māndhātṛ Dialogue

एकैकमात्मन: कर्म तुलयित्वा55श्रमं पुरा । राजान: पर्युपासन्त दृष्टान्तवचने स्थिता:,वे पूर्वकालमें आश्रमसम्बन्धी एक-एक कर्मकी दण्डनीतिके साथ तुलना करके संशयमें पड़ गये कि इनमें कौन श्रेष्ठ है? अतः सिद्धान्त जाननेके लिये उन राजाओंने भगवान्‌की उपासना की थी

Pada zaman dahulu, para raja itu menimbang setiap kewajipan āśrama satu demi satu dengan membandingkannya dengan daṇḍanīti, lalu timbul keraguan: antara disiplin-disiplin ini, yang manakah paling utama? Maka untuk mengetahui keputusan yang muktamad, mereka pun bersembah bakti kepada Tuhan.

एकैकम्each (one by one)
एकैकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएकैक
FormNeuter, Accusative, Singular
आत्मनःof oneself
आत्मनः:
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
कर्मact, duty
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
तुलयित्वाhaving compared/weighed
तुलयित्वा:
TypeVerb
Rootतुल्
Formक्त्वा (absolutive), Parasmaipada (usage), Non-finite
श्रमम्toil, exertion
श्रमम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्रम
FormMasculine, Accusative, Singular
पुराformerly, earlier
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा
राजानःkings
राजानः:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Plural
पर्युपासन्तthey attended upon / worshipped
पर्युपासन्त:
TypeVerb
Rootउप-आस् (परि+उप+आस्)
Formलङ् (Imperfect), Third, Plural, Parasmaipada
दृष्टान्त-वचनेin (the matter of) illustrative discourse / example-saying
दृष्टान्त-वचने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदृष्टान्तवचन
FormNeuter, Locative, Singular
स्थिताःstanding, remaining, being situated
स्थिताः:
TypeVerb
Rootस्था
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच