Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

राजधर्मप्रश्नः — Yudhiṣṭhira’s Inquiry into Rājadharma (Śānti-parva 56)

गुणवान्‌ शीलवान्‌ दान्तो मृदुर्धर्म्यो जितेन्द्रिय: । सुदर्श: स्थूललक्ष्यश्न न भ्रश्येत सदा श्रिय:,जो राजा गुणवान, शीलवान्‌ू, मन और इन्द्रियोंको संयममें रखनेवाला, कोमलस्वभाव, धर्मपरायण, जितेन्द्रिय, देखनेमें प्रसन्नमुख और बहुत देनेवाला उदारचित्त है, वह कभी राजलक्ष्मीसे भ्रष्ट नहीं होता

guṇavān śīlavān dānto mṛdur dharmyo jitendriyaḥ | sudarśaḥ sthūlalakṣyaś ca na bhraśyet sadā śriyaḥ ||

Bhīṣma berkata: Raja yang berkeutamaan dan berakhlak mulia—menahan diri, berlemah lembut, teguh pada dharma, menguasai pancaindera—yang elok dipandang serta bertanda besar lagi membawa tuah, tidak akan tersingkir daripada kemakmuran diraja.

गुणवान्possessed of virtues
गुणवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootगुणवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
शीलवान्of good conduct/character
शीलवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootशीलवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
दान्तःself-controlled, restrained
दान्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootदान्त
FormMasculine, Nominative, Singular
मृदुःgentle, mild
मृदुः:
Karta
TypeAdjective
Rootमृदु
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्म्यःrighteous, in accordance with dharma
धर्म्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्म्य
FormMasculine, Nominative, Singular
जितेन्द्रियःone who has conquered the senses
जितेन्द्रियः:
Karta
TypeAdjective
Rootजितेन्द्रिय
FormMasculine, Nominative, Singular
सुदर्शःpleasant to behold, handsome
सुदर्शः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुदर्श
FormMasculine, Nominative, Singular
स्थूललक्ष्यःhaving prominent/large marks (auspicious features)
स्थूललक्ष्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्थूललक्ष्य
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
not
:
TypeIndeclinable
Root
भ्रश्येतwould fall away / would be deprived
भ्रश्येत:
TypeVerb
Rootभ्रंश्
FormVidhi-lin (optative), Optative, 3rd, Singular, Atmanepada
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
श्रियाḥfrom prosperity/royal fortune (Lakshmi)
श्रियाḥ:
Apadana
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Ablative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
R
rājā (the king)
Ś
Śrī (prosperity/fortune; rājya-lakṣmī)