Previous Verse
Next Verse

Shloka 59

Bhīṣma’s Śara-śayyā Stuti to Vāsudeva and Yogic Preparation for Dehotsarga

Body-Relinquishment

तद्‌ यस्य नाभ्यां सम्भूतं यस्मिन्‌ विश्व प्रतिष्ठितम्‌ । पुष्करे पुष्कराक्षस्य तस्मै पद्मात्मने नम:,जिसपर यह विश्व टिका हुआ है, वह ब्रह्माण्ड-कमल जिन पुण्डरीकाक्ष भगवान्‌की नाभिसे प्रकट हुआ है, उन कमलरूपधारी परमेश्वरको प्रणाम है

tad yasya nābhyāṃ sambhūtaṃ yasmin viśvaṃ pratiṣṭhitam | puṣkare puṣkarākṣasya tasmai padmātmane namaḥ ||

Bhīṣma berkata: “Sembah sujud kepada Tuhan Tertinggi yang berjiwa teratai—Pundarīkākṣa—dari pusat-Nya terbit teratai kosmik, dan pada-Nya seluruh alam ini tegak berasaskan.”

तत्that (Supreme Being)
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
यस्यof whom/whose
यस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
नाभ्याम्from the navel
नाभ्याम्:
Apadana
TypeNoun
Rootनाभि
FormFeminine, Ablative, Singular
सम्भूतम्arisen/produced
सम्भूतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्-भू
FormNeuter, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
यस्मिन्in whom/wherein
यस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
विश्वम्the universe
विश्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootविश्व
FormNeuter, Nominative, Singular
प्रतिष्ठितम्established/resting
प्रतिष्ठितम्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रति-स्था
FormNeuter, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
पुष्करेin the lotus
पुष्करे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुष्कर
FormNeuter, Locative, Singular
पुष्कराक्षस्यof the lotus-eyed one (Vishnu)
पुष्कराक्षस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुष्कराक्ष
FormMasculine, Genitive, Singular
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Dative, Singular
पद्मात्मनेto the lotus-natured/lotus-formed one
पद्मात्मने:
Sampradana
TypeNoun
Rootपद्मात्मन्
FormMasculine, Dative, Singular
नमःsalutation
नमः:
Sampradana
TypeIndeclinable
Rootनमस्

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
P
Puṣkarākṣa (Viṣṇu/Nārāyaṇa)
N
nābhi (navel)
P
padma/puṣkara (lotus)
V
viśva (universe)