Next Verse

Shloka 1

अपन क्राता बछ। आर: द्विपज्चाशर्दाधिकत्रिशततमो< ध्याय: नारदके द्वारा इन्द्रको उज्छवृत्तिवाले ब्राह्णकी कथा सुनानेका उपक्रम युधिछिर उवाच धर्मा: पितामहेनोक्ता मोक्षधर्माश्रिता: शुभा: | धर्ममाश्रमिणां श्रेष्ठ वक्तुमहति मे भवान्‌,युधिष्ठिरने कहा--पितामह! आपके बतलाये हुए कल्याणमय मोक्षसम्बन्धी धर्मोका मैंने श्रवण किया। अब आप आश्रमधर्मोंका पालन करनेवाले मनुष्योंके लिये जो सबसे उत्तम धर्म हो, उसका उपदेश करें

Yudhiṣṭhira uvāca—dharmāḥ pitāmahenoktā mokṣadharmāśritāḥ śubhāḥ | dharmam āśramiṇāṃ śreṣṭhaṃ vaktum arhati me bhavān ||

Yudhiṣṭhira berkata: “Wahai Datuk (Pitāmaha), telah aku dengar ajaran dharma yang mulia lagi membawa kebajikan, yang tuanku huraikan—ajaran yang berlandaskan jalan pembebasan (mokṣa). Kini, mohon tuanku mengajarkan kepadaku dharma yang paling utama bagi mereka yang hidup menurut disiplin āśrama (tahap-tahap kehidupan).”

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
धर्माःduties; dharmas
धर्माः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Plural
पितामहेनby (you,) O grandsire
पितामहेन:
Karana
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Instrumental, Singular
उक्ताःspoken; declared
उक्ताः:
TypeAdjective
Rootउक्त
FormMasculine, Nominative, Plural
मोक्षधर्माश्रिताःbased on the dharmas of liberation
मोक्षधर्माश्रिताः:
TypeAdjective
Rootमोक्षधर्म-आश्रित
FormMasculine, Nominative, Plural
शुभाःauspicious; beneficial
शुभाः:
TypeAdjective
Rootशुभ
FormMasculine, Nominative, Plural
धर्मम्duty; dharma
धर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
आश्रमिणाम्of those who follow an āśrama (life-stage discipline)
आश्रमिणाम्:
TypeNoun
Rootआश्रमिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
श्रेष्ठम्best; most excellent
श्रेष्ठम्:
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Accusative, Singular
वक्तुम्to speak; to explain
वक्तुम्:
TypeVerb
Rootवच्
FormInfinitive (Tumun)
अर्हतिis fit; deserves
अर्हति:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, 3, Singular, Parasmaipada
मेto me; for me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Dative, Singular
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
B
Bhīṣma (Pitāmaha)