Previous Verse
Next Verse

Shloka 91

Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank

तत्त्वमेको महायोगी हरिनारायण: प्रभु: । जो लोग सर्वव्यापक हेतुओंद्वारा तत््वको जाननेकी इच्छा रखते हैं, उनके लिये महायोगी भगवान्‌ नारायण हरि ही एकमात्र ज्ञातव्य तत्त्व हैं | ९० ई ।। ब्रह्मादीनां स लोकानामृषीणां च महात्मनाम्‌

tattvam eko mahāyogī harinārāyaṇaḥ prabhuḥ | yo lokāḥ sarvavyāpaka-hetubhir tattvaṃ jñātum icchanti, teṣāṃ mahāyogī bhagavān nārāyaṇo hariḥ eva ekamātraṃ jñātavya-tattvam | brahmādīnāṃ sa lokānām ṛṣīṇāṃ ca mahātmanām |

Vaiśaṃpāyana berkata: Hakikat tunggal yang wajib diketahui ialah Tuhan—Hari Nārāyaṇa—Penguasa dan mahāyogī. Bagi mereka yang ingin memahami prinsip yang meliputi segalanya melalui sebab-musabab dan alasan yang meresapi seluruh wujud, mahāyogī Bhagavān Nārāyaṇa, Hari sahaja ialah kebenaran yang satu untuk diketahui. (Ajaran ini ditegaskan benar bahkan bagi alam-alam Brahmā dan tatanan ketuhanan yang lain, serta bagi para resi yang berjiwa agung.)

तत्त्वम्the reality / truth
तत्त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootतत्त्व
FormNeuter, Nominative, Singular
एकःone, alone
एकः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
महायोगीthe great yogin
महायोगी:
Karta
TypeNoun
Rootमहायोगिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
हरिनारायणःHari and Nārāyaṇa (as one deity-name)
हरिनारायणः:
Karta
TypeNoun
Rootहरिनारायण
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभु
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्रह्मादीनाम्of Brahmā and others
ब्रह्मादीनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्रह्मादि
FormMasculine, Genitive, Plural
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
लोकानाम्of the worlds
लोकानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Genitive, Plural
ऋषीणाम्of the seers
ऋषीणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
महात्मनाम्of the great-souled ones
महात्मनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Genitive, Plural

वैशग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
H
Hari
N
Nārāyaṇa
B
Brahmā
Ṛṣis

Educational Q&A

The verse identifies a single ultimate knowable reality (tattva): Bhagavān Hari Nārāyaṇa. Even when one pursues knowledge through universal causes and reasoning, the culmination is recognition of Nārāyaṇa as the supreme principle.

In the didactic setting of the Śānti Parva, Vaiśaṃpāyana continues a theological-philosophical exposition, emphasizing that the highest truth sought by sages and even the highest divine orders is the Lord Hari Nārāyaṇa.